مختصات اجرای طرح‌های نیمه‌تمام کشور

صفیه رضایی - گروه صنعت: تامین نقدینگی و پیگیری طرح اعطای تسهیلات از جانب دولت می‌تواند طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی را به بهره‌برداری نزدیکتر کند.

از عزم دولت برای تامین نقدینگی و رفع مشکل واحدهای صنعتی مدت زیادی نمی‌گذرد. اردیبهشت امسال همایش تبیین برنامه‌های ابلاغی ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی با هدف تبیین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در بخش صنعت، معدن و تجارت و با محوریت رونق تولید و تعیین تکلیف ۷۵۰۰ واحد تولیدی مشکل‌دار، ارتقای رقابت‌پذیری واحدهای تولیدی کوچک و متوسط و تکمیل طرح‌های صنعتی با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰درصد و توسعه صادرات برگزار شد. در این همایش از سوی مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت دستورالعمل اعطای تسهیلات به واحدهای کوچک و متوسط با محوریت تامین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط و کمک به اتمام طرح‌های نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی ۶۰درصد اعلام شد. واحدهایی که متعهد شوند تا پایان سال ۹۵ طرح‌های خود را تکمیل یا ظرفیت‌های خالی‌شان را فعال کنند همچنین مشکلی از لحاظ دانش فنی، ظرفیت و توان مدیریت بازار نداشته و به گونه‌ای با دریافت تسهیلات قادر به راه‌اندازی سریع و ایجاد اشتغال جدید باشند. اقدام حمایتی دولت برای کمک به واحدهای صنعتی کوچک و متوسط موافقان و مخالفانی داشته است؛ عده‌ای معتقدند که اعطای تسهیلات بدون تامین بازار بیهوده است و عده‌ای نیز این اقدام را حرکت موثری برای ایجاد تحرک در واحدهایی می‌دانند که با رکود دست و پنجه نرم کرده‌اند. مخالفان همکاری نکردن بانک‌های عامل و نداشتن منابع مالی را نیز پاشنه‌آشیل این طرح حمایتی می‌دانند و بخش صنعتی کشور را با وجود تعطیلی واحدهای صنعتی گوناگون، فلج فرض کرده‌اند. با این حال، به گزارش ایرنا، حسین ابویی‌مهریزی، معاون طرح و برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت به تازگی گفته است نه‌تنها صنعت کشور به گل ننشسته، که صنعت و تولید بر اساس اصول اقتصادی شفاف شکل‌گرفته و الزامات، معیارها و نیازمندی‌های اقتصادی را رعایت کرده است. ابویی‌مهریزی گفته است: یکی از برنامه‌های دولت تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰درصد است که در این راستا ۷هزار و ۵۰۰ واحد نیمه‌تمام وجود دارد که اشتغالزایی مستقیم حدود ۹۰هزار نفر و ساماندهی ۲۲هزار میلیارد تومان سرمایه بلاتکلیف را موجب خواهد شد. براساس آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت ۹۷ هزار و ۵۱۷ طرح در کشور در حال اجراست که از این میزان ۸هزار و ۶۳۷ طرح با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰درصد همراه است. بر اساس گزارش منتشر شده، ۷۷هزار و ۴۲ طرح با پیشرفت فیزیکی بین صفر تا ۲۰درصد، ۶هزار و ۳۵۸ طرح با پیشرفت فیزیکی بین ۲۰ تا ۴۰درصد، ۵هزار و ۴۸۰ طرح با پیشرفت فیزیکی بین ۴۰ تا ۶۰درصد، ۴هزار و ۵۶ طرح با پیشرفت فیزیکی بین ۶۰ تا ۸۰درصد و ۴هزار و ۵۸۱ طرح با پیشرفت فیزیکی بین ۸۰ تا ۹۹درصد ثبت شده است. مطابق آمار تمرکز طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی با پیشرفت فیزیکی بین ۸۰ تا ۹۹درصد نیز به ترتیب در استان‌های اصفهان (۶۷۲طرح)، مرکزی (۳۸۸طرح)، آذربایجان‌شرقی (۳۵۲طرح)، یزد (۲۵۹ طرح) و گیلان (۲۵۶طرح) است. سوال اصلی در به سرانجام رسیدن طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی این است که چه مختصات و تدابیر زیرساختی در کنار اعطای تسهیلات باید وجود داشته باشد تا براساس برنامه‌ریزی یکساله ۵ هزار و ۴۰۰ طرح امسال به بهره‌برداری برسد به‌ویژه طرح‌های نیمه‌تمامی که پیشرفت فیزیکی ۸۰ تا ۹۹درصد دارند؟ در این زمینه اختلاف نظرهای گوناگونی وجود دارد. با این حال مسئولان سازمان‌های صنعت، معدن و تجارت برخی استان‌ها معتقدند با تامین نقدینگی می‌توان این مهم را به انجام رساند. به علاوه این طرح‌ها در بخش‌های مختلف صنعتی پراکنده‌اند و هر استان براساس اولویت‌بندی آنها را به بانک‌های عامل معرفی می‌کند.


اظهارنظر برخی مسئولان
اسرافیل احمدیه، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان درباره راهکارهای به سرانجام رسیدن طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی به صمت گفت: این طرح‌ها نیاز به سرمایه ثابت دارند تا زودتر به بهره‌برداری برسند. هرچند پیدا کردن و پویش بازار مصرف نیز مهم است اما اصلی‌ترین مشکل تامین نقدینگی است. رضا صفی‌خانی، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان لرستان نیز به صمت گفت: در تمامی بخش‌های صنعتی غذایی، دارویی، کانی، فلزی و نساجی طرح‌های نیمه‌تمام وجود دارد اما نگاه اصلی بر اولویت‌بندی این طرح‌ها است. یعنی طرح‌هایی که محصولات آنها در بازارهای ملی و جهانی قابل رقابت باشد در اولویت قرار می‌گیرند. سیاست اصلی وزارت صنعت، معدن و تجارت در زمینه طرح‌های کوچک و متوسط است اما در لرستان چند طرح نیمه‌تمام در حوزه صنایع بزرگ با پیشرفت فیزیکی مختلف نیز شکل گرفته که به سرانجام رسیدن آنها می‌تواند اقتصاد استان را متحول کند. ۱۸ طرح بزرگ صنعتی در این زمینه شناسایی شد که اولویت ما تمرکز بر آنهاست. برای چند طرح نیز مصوبات بسیار خوبی در ستاد اقتصاد مقاومتی در کنار رایزنی با بانک‌های عامل گرفتیم به علاوه اینکه طرح‌های نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی ۸۰ تا ۹۹درصد تا پایان امسال به بهره‌برداری می‌رسند. هرچند مشکلات تامین منابع بانکی طبیعی است اما با رایزنی‌های انجام‌شده امکان رفع آنها وجود دارد. ایرج موفق، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان البرز به صمت گفت: طرح‌های نیمه‌تمام در بخش‌های برق و الکترونیک، صنایع نساجی، صنایع غذایی، صنایع کانی، صنایع سلولزی و داروسازی وجود دارند. توجه و اولویت ما طرح‌های نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰درصد است که در سال ۹۵ به بهره‌برداری می‌رسند و با ایجاد اشتغال به چرخه تولید برمی‌گردند. همچنین واحدهایی که جنبه صادراتی دارند یا در گذشته صادرات داشته‌اند یا درحال‌حاضر شرایط صادراتی را پیدا کرده‌اند، واحدهایی که قابلیت فروش کالا را دارند و واحدهایی که از واردات کالا جلوگیری کنند یعنی تولیدات آنها به گونه‌ای باشد که بتوانیم از واردات کالاهای خارجی جلوگیری کنیم در اولویت اعطای تسهیلات قرار می‌گیرند. محمد محمدپورعمران، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مازندران درباره زمینه طرح‌های نیمه‌تمام به صمت گفت: این واحدها در بخش‌های مختلف صنعتی فلزی، غذایی و شیمیایی، نساجی و سلولزی، برق و الکترونیک قرار گرفته‌اند. هرچند صنایع کانی بیشتر مرکز توجه است اما بانک‌ها کمتر رغبت به مشارکت در این حوزه می‌کنند. به نظر می‌رسد جدا از یک مورد صنعتی خاص در هر استان بیشتر طرح‌های نیمه‌تمام در بخش‌های صنعتی پراکنده هستند. بیشترین تمرکز طرح‌هایی که پیشرفت فیزیکی تا ۲۰درصد دارند به ترتیب در استان‌های آذربایجان‌شرقی، فارس، خراسان رضوی، یزد و مرکزی است. از مجموع ۷۷ هزار و ۴۲ طرح صنعتی با پیشرفت فیزیکی بین صفر تا ۲۰درصد، ۷هزار و ۶۶۶ طرح در آذربایجان‌شرقی، در فارس ۶هزار و ۸۲۷ طرح، در خراسان رضوی ۶هزار و ۱۷۱ طرح، در یزد ۶هزار و ۴۳ طرح و در استان مرکزی نیز ۵هزار و ۶۵۱ طرح در دست اجراست. براساس این گزارش، بیشترین تمرکز طرح‌های در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی بین ۲۰ تا ۴۰درصد نیز به ترتیب در استان‌های اصفهان، مازندران، خراسان رضوی، فارس و البرز است. مطابق آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، هزار و ۶۴ طرح در اصفهان، در مازندران ۶۴۹ طرح، در خراسان رضوی ۵۳۲ طرح، در فارس ۳۷۱ طرح و در استان البرز ۳۱۹ طرح با پیشرفت فیزیکی بین ۲۰ تا ۴۰درصد در دست اجراست. بررسی داده‌های آماری نشان می‌دهد که تمرکز طرح‌های صنعتی که پیشرفت فیزیکی بین ۴۰ تا ۶۰درصد دارند به ترتیب در استان‌های اصفهان، مازندران، یزد، گیلان و خراسان رضوی است. مطابق آمار ۸۸۸ طرح در اصفهان، ۴۵۰ طرح در مازندران، ۴۰۱ طرح در یزد، ۳۳۴ طرح در گیلان و ۲۹۷ طرح در خراسان رضوی با پیشرفت فیزیکی بین ۴۰ تا ۶۰درصد در دست اجراست. تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی با پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۰درصد در حالی دغدغه این روزهای متولیان حوزه صنعت است که بیشترین تمرکز این طرح‌ها در استان اصفهان است به‌طوری که ۷۲۸ طرح در این استان پیشرفت فیزیکی بین ۶۰ تا ۸۰درصد دارد. استان‌های یزد با ۳۵۲ طرح، مازندران با ۲۵۸ طرح، آذربایجان‌شرقی با ۲۳۰ طرح و گیلان نیز با ۲۱۰ طرح در رده‌های بعدی قرار دارند.


اما و اگرها برای سرانجام طرح‌های نیمه‌تمام
در حالی راهکار تحرک و جهش تولیدی در واحدهای صنعتی تزریق منابع مالی عنوان می‌شود که همین روند نیز مخالفانی دارد که پیشرفت این برنامه را به شروطی منوط می‌کنند. سیدعبدالوهاب سهل‌آبادی، رییس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران به صمت گفت: پیشرفت این طرح‌ها مستلزم آن است که تسهیلاتی که در زمینه کمک به صنایع و طرح‌های نیمه‌تمام در محور اقتصاد مقاومتی تدوین می‌شود هرچه زودتر به این واحدها برسد تا بتوانند طرح‌ها را تمام کنند. تا تامین مالی انجام نشود نمی‌توان گفت که چند درصد احتمال به بهره‌برداری رسیدن طرح‌های نیمه‌تمام وجود دارد. سهل‌آبادی معتقد است که طرح‌های نیمه‌تمام به دلیل مشکلات تامین مالی، نیمه‌تمام مانده‌اند. برخی نیز رکود را لمس کرده‌اند و متوجه شده‌اند که اگر پولی قرض بگیرند و واحد را راه بیندازند ممکن است نتوانند در شرایط رکودی بازار مبلغ را بازپرداخت کنند از این‌رو فعالیت را متوقف کرده‌اند. در این میان رویکرد بانک‌ها نیز مهم است. بیژن پناهی‌زاده، عضو خانه صنعت، معدن و تجارت به صمت گفت: به نظر نمی‌آید طرح‌های نیمه‌تمام امسال به بهره‌برداری برسند؛ چراکه بانک‌ها سرمایه مورد نیاز را نمی‌توانند تامین کنند. به علاوه بانک‌ها هرچند سود ۱۸درصد را اعلام می‌کنند با این حال روش محاسبه سود همان ۲۱درصد است. با این‌همه اگر در نظر بگیریم که تسهیلات مورد نیاز تامین شود نصف طرح‌های نیمه‌تمام دیگر توجیه اقتصادی ندارند؛ چراکه باید ماشین‌آلات نوسازی شود و فناوری روز در تولید به کار رود.


چاپ