کارشناسان بر لزوم تدوین سند ملی نوسازی با هدف وحدت‌رویه میان ارگان‌ها تاکید کردند

تسریع دراحیای بافت فرسوده با ابلاغ سند راهبردی

زهرا فریدزادگان - گروه صنعت: بافت فرسوده یکی از مشکلات بزرگی است که شهرداری‌ها با آن دست به گریبان است.

جدای از بحث خطر زلزله و آتش‌سوزی و نبود امکان خدمات‌رسانی درست و کافی در زمان وقوع حادثه در این مناطق باید به تامین امنیت در این منطقه‌ها اندیشید.خانه‌های قدیمی که گاهی بدون سکنه هستند و بلاتکلیف در گوشه‌ای از این شهر رها شده‌اند و بستر ایده‌آلی برای پاتوق شدن دارند، نباید از نظر دور شوند. برای تامین امنیت در این مناطق هم باید به فکر بود و تدابیر لازم را در نظر گرفت. با جمعی از ساکنان مناطقی که دارای بافت فرسوده هستند گفت‌وگو کردیم تا مشکلات این مناطق را از زبان آنها بشنویم.


گفته‌های‌ساکنان بافت فرسوده
«حجت‌اله رضایی» ساکن خیابان مولوی است. ۷۲ سال سن و حدود ۵۰ سال است که در این محله سکونت دارد.نوسازی محله چندان به مذاقش خوش نمی‌آید و با لحنی اعتراض‌آمیز می‌گوید: ما سال‌هاست که در این محله سکونت داریم، در این محله بزرگ شدیم و بومی این منطقه هستیم. حاضر نیستیم خانه‌هایمان را بفروشیم، می‌خواهیم آخر عمری در خانه خودمان زندگی کنیم.
خانمی ۵۰ ساله از گفت‌وگو با ما خودداری می‌کند، اما وقتی می‌فهمد که آمده‌ایم تا مشکلات محله را بررسی کنیم با ما همکلام می‌شود و می‌گوید: بافت این منطقه بیش از حد فرسوده است، کوچه‌ها تنگ و خطرناک است. شهرداری اعلام کرد که در صورت تجمیع خانه‌هایمان به ما تسهیلات می‌دهد، اما راضی کردن همسایه‌ها کار سختی است.


سنگ‌اندازی بانک‌ها
«مصطفی عمواحمدی» ساکن کوچه پس کوچه‌های پشت بازار تهران است.۳۰ سال سن دارد و در همین منطقه به دنیا آمده است. از وضعیت خانه‌شان گلایه دارد: شهرداری تسهیلات خوبی را برای بازسازی و ساخت خانه‌ها در اختیارمان گذاشته است، اما برای گرفتن وام نوسازی باید مدت‌ها در نوبت بمانیم.بانک‌ها با ما همکاری نمی‌کنند.
«محمود عبدالحسینی» از ساکنان همین محله است. می‌گوید: خانه‌مان خیلی فرسوده است. سال گذشته پدرمان فوت کرد و خانه در انحصار ورثه افتاد. هر کدام از خواهر و برادرانم یک حرفی می‌زنند. ما ۸ خواهر و برادریم که برای دریافت تسهیلات بهسازی و نوسازی باید رضایت همه در میان باشد که کار سختی است.


ناامنی در بافت فرسوده
«طاهره دولت‌آبادی» یکی از ساکنان محله ناصرخسرو است.۲۳ سال سن دارد و به گفته خودش محله‌شان زیاد امن نیست: کوچه ما محل پاتوق اراذل واوباش است.روزهایی که به دانشگاه می‌روم مجبورم به همراه پدر یا برادرم ازخانه خارج شوم. بارها نیروی انتظامی با آنها مقابله کرده است، اما هنوز هم باعث ایجاد مزاحمت برای ساکنان محل می‌شوند.
«اصغر عابدینی» ساکن بافت فرسوده سلسبیل و ۶۴ساله است. وقتی در مورد خانه‌اش از او سوال می‌کنیم آهی می‌کشد می‌گوید: ما که دیگر عمرمان را کرده‌ایم، اما نگران بچه‌هایمان هستیم. خانه ما در برابر هیچ حادثه‌ای مقاوم نیست. نه زلزله نه آتش‌سوزی. کمترین میزان زلزله، هست و نیست ما را نابود می‌کند و اگر آتش‌سوزی رخ دهد، آنقدر فضای کوچه‌ها تنگ و باریک است که تا رسیدن نیروهای آتش‌نشانی زندگی‌مان سوخت می‌شود. 


لزوم عملی شدن وعده‌های دولت
طبق ماده ۳۰ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی وفرهنگی کشور دولت موظف شده است «با احیای بافت‌های فرسوده و نامناسب شهری و ممانعت از گسترش محدوده شهرها براساس طرح‌های جامع شهری و ساماندهی بافت‌های حاشیه‌ای در شهرها با رویکرد توانمندسازی ساکنان بافت‌ها و ایمن‌سازی و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و شهرها برای کاهش خسارات انسانی و اقتصادی ناشی از حوادث غیرمترقبه به‌ویژه زلزله، با استفاده از منابع داخلی و خارجی، حداکثر در مدت ۱۰ سال، اقدام کند.» هدفی که با گذشت ۷ سال از مدت زمان پیش‌بینی شده برای آن، فقط ۲۰ درصد آن محقق شده است و شاید به گفته بسیاری از کارشناسان علاوه بر فراهم نبودن منابع مالی و اعتباری لازم برای تحقق این هدف، اطلاعات اندک شهروندان ساکن در این بافت‌ها از مزیت‌ها و تسهیلاتی که برای نوسازی در بافت‌های فرسوده به آنها تعلق می‌گیرد سبب شده تا روند اجرایی با کندی پیش برود.


ابلاغ سند راهبردی
حال و پس از کش‌وقوس‌های فراوان روز گذشته، سند ملی راهبردی احیای بهسازی، نوسازی و توانمندسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری برای راهبری و مدیریت یکپارچه، ایجاد وحدت رویه و مشارکت عوامل مرتبط در سطح ملی و محلی توسط معاون اول رییس‌جمهوری ابلاغ شد. در این تصویب‌نامه آمده است که ستادهای متناظر ستاد ملی در استان‌های کشور برای تدوین، اولویت‌بندی و تایید طرح و برنامه‌های احیا، بهسازی و نوسازی، ایجاد هماهنگی بین بخشی، نظارت بر اجرای مصوبات و وظایف بخش‌های مرتبط به ریاست استاندار و با عضویت شهردار مرکز استان به نمایندگی از شهرداری‌های شهرهای استان و به دبیری مدیر کل راه وشهرسازی استان تشکیل می‌شود. بنابر بند سوم مصوبه هیات وزیران و ابلاغ آن توسط معاون اول رییس‌جمهور، دستگاه‌های اجرایی موظفند پس از ابلاغ طرح‌های مصوب، برنامه‌ها و اقدامات اجرایی خود را در مناطق و بافت‌های اعلام شده به گونه‌ای ساماندهی کنند تا سطح متوسط خدمات در آن مناطق با متوسط سطح خدمات شهری تا پایان سال ۱۴۰۴ برابری کند.


همسویی و هماهنگی همه ارگان‌ها
مجید روستا عضو هیات‌مدیره شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران در مورد تدوین و ابلاغ این سند می‌گوید: به منظور انجام تمهیدات لازم برای تحقق مفاد این سند از طریق هماهنگی بین بخشی با رعایت قوانین و مقررات مربوط ستاد ملی بازآفرینی پایدار محدوده‌ها و محله‌های هدف برنامه‌های احیا، بهسازی و نوسازی که در تصویب‌نامه هیات‌وزیران به اختصار «ستاد ملی» نامیده می‌شود به ریاست رییس‌جمهوری و در غیاب وی وزیر راه و شهرسازی تشکیل می‌شود. به گفته وی در «ستاد ملی» علاوه بر وزارت راه و شهرسازی وزرای صنعت، معدن و تجارت، نفت، اطلاعات، دادگستری، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امور اقتصادی و دارایی، بهداشت و درمان، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهوری و روسای سازمان‌های میراث فرهنگی، محیط‌زیست، صداوسیما، ثبت اسناد و املاک، رییس کل بانک مرکزی، رییس شورای‌عالی استان‌ها، فرمانده نیروی انتظامی و شهردار تهران به نمایندگی از شهرداری‌های کلانشهرها عضویت دارند.
روستا وظیفه اصلی این سند را ایجاد هماهنگی و وحدت رویه میان بخش‌ها و ارگان‌های دخیل در این بخش می‌داند تا با همکاری و همسویی با یکدیگر بتوانند زمینه‌ساز برنامه‌های عملیاتی برای احیا و بهسازی بافت‌های فرسوده باشند.
 به گفته وی، ابلاغ هر سندی بدون مشخص بودن نظام مدیریتی آن ابتر و غیرقابل اجراست از این‌رو که مهم‌ترین نقطه قوت این سند در ساختار مدیریتی آن است؛ چرا که موجب ایجاد هماهنگی بین بخشی برای اجرای مشترک یک هدف می‌شود تا به این واسطه همه ارگان‌های مسئول در آن ایفای نقش کنند. روستا می‌افزاید: از مهم‌ترین اهداف اجرایی این سند، کاهش فقر و ارتقای ایمنی و امنیت بافت شهری است.


چاپ