معادلات بازار خودرو به هم ریخت

روند نزولی قیمت، کاهش تقاضای خرید

تولید و بازار ایران خاص خودش است. البته هر کشوری رویه جداگانه‌ای در امر تولید و بازارگردانی دارد اما به هر روی همه از یک فرمول بهره می‌برند اما در ایران شاید بتوان گفت همه چیز برعکس است.

یکی از این عجایب در حوزه تولید، راه‌اندازی خط تولید مثلا ساندرو استپ‌وی در کنار پراید ۱۱۱ بود که تعجب شرکای خارجی را در نیمه اول دهه ۹۰ برانگیخت. تعجب آنها زمانی بیشتر شد که گفته شد برای خرید پراید ۱۱۱ مردم صف می‌کشند و سعی در ربودن گوی در میدان رقابت برای ثبت‌نام دارند. در بخش بازار هم شاهد هستیم با افزایش نرخ خودرو مردم برای خرید اقدام می‌کنند و با کاهش آن دست نگه می‌دارند.
پس از افزایش چند میلیونی نرخ خودرو در چند وقت اخیر با کاهش یک تا ۲ درصدی آن سبب شده خریداران که برای حفظ سرمایه، اقدام به خرید می‌کردند برای مدتی از خرید دست نگه‌ دارند چون ممکن است روند کاهشی نرخ خودرو ادامه داشته باشد و آنها بیشتر متضرر شوند.

توقف تقاضای خرید

امیر حاج‌ابوالحسن یکی از نمایشگاه‌داران خودرو در گفت‌وگو با بیان کرد: حدود ۵ روز است نرخ خودرو در بازار روند کاهشی داشته که نمی‌توان ‌دلیل خاصی برای آن عنوان کرد. اینکه مثلا بگوییم تولید و عرضه افزایش یافته است. وی افزود: درحال‌حاضر ممکن است برای برخی مدل‌ها ثبت‌نام شود اما خودرویی تحویل و عرضه نمی‌شود. وضعیت فعلی بازار، حاکی از این امر است. این نمایشگاه‌دار درباره روند کاهش قیمت‌ها ادامه داد: در مقابل افزایش مثلا ۱۰۰ میلیون تومانی، کاهش ۵ میلیون تومانی نمی‌تواند عدد بزرگی باشد اما باید منتظر بود و دید آیا این روند نزولی ادامه‌دار خواهد بود. این فعال بازار خودرو درباره طرح پیش‌فروش‌ خودروسازان عنوان کرد: هنوز خودرویی از پیش‌فروش‌های امسال به بازار عرضه نشده و خودروها مربوط به تعهدات سال‌های قبل خودروسازان است که خریداران مبادرت به فروش آنها می‌کنند.

حاج‌ابوالحسن با بیان اینکه نمایشگاه‌داران خودرو به‌وسیله عرضه این خودروها از سوی خریداران به بازار، فعالیت دارند، گفت: سال‌هاست خودرو به این شکل به بازار آزاد تزریق می‌شود؛ بسیاری از ثبت‌نام‌کنندگان با تحویل خودرو آن را به‌فروش می‌رسانند. این نمایشگاه‌دار خودرو در پاسخ به این پرسش که چند درصد این فروشندگان، خود صاحب خودرو بوده و خودرو عرضه‌شده مازاد نیاز آنهاست، گفت: صاحب خودرو، خودروهای جدید را به‌نام همسر، فرزند، مادر و پدر و حتی سایر اقوام و آشنایان خریداری می‌کنند، افرادی که نیاز به خودرو ندارند. این فعال بازار درباره شروط دهگانه برای ثبت‌نام خودرو در طرح‌های پیش‌فروش عادی با تحویل یک‌ساله و پیش‌فروش فوری با تحویل ۳ ماهه هم گفت: در هر خانواده‌ای افرادی هستند که این شروط را داشته باشند علاوه‌بر اینکه نیازی به خودرو نداشته باشند. به‌عنوان مثال، خانواده ما ۴ عضو دارد که هر ۴ نفر شرایط شرکت در ثبت‌نام را دارند پس من نوعی ظرفیت ثبت‌نام و خرید ۴ خودرو را دارم. حتی ممکن است خواهر یا برادری نیاز نداشته باشند و افراد از امکان و شانس آنها استفاده کنند. درحال‌حاضر هم بیشتر افراد دارای گواهینامه هستند.

حاج‌ابوالحسن در این‌باره که فرد تا ۳ سال امکان خرید خودرو به نرخ کارخانه را ندارد، گفت: فعلا خودروهایی که تحویل خریداران و در ادامه به بازار تزریق می‌شود، مربوط به سال‌های قبل و سند آنها آزاد است. همان‌طور که گفتم خودروها با شروط دهگانه هنوز تحویل نشده است. خودروهای تزریق شده مربوط به ۲ سال تا ۸ ماه قبل است. از این‌رو همراه این خودروها سندی مبنی بر اینکه ممنوعیت نقل و انتقال داشته باشند، وجود ندارد. او ادامه داد: روی سند خودروهای ثبت‌نامی امسال مهر خورده که صاحب خودرو نمی‌تواند آن را به دیگری منتقل کند. این ممنوعیت برای چند سال است که این خودروها هنوز به بازار تزریق نشده است. البته با توجه به تجربه‌ای که در بازار دارم افراد برای فروش این نوع خودروها هم در نهایت راه‌هایی پیدا می‌کنند.

جو روانی اقتصاد سیاسی‌‌

این فعال بازار با بیان اینکه خودروسازان در حال انجام تعهدات قبلی خود هستند، گفت: فردی که حدود ۳ سال قبل برای خرید ساندرو ثبت‌نام کرده، هنوز آن را تحویل نگرفته و بیش از یک سال دیرکرد شامل آنها شده است.
حاج‌ابوالحسن در توضیح این‌ موضوع که تولید این خودرو متوقف شده، گفت: این خودرو همچنان با پلاک ۹۹ در بازار موجود است و فقط به برخی افراد تحویل می‌شود. مدل‌های جایگزین این خودرو که از سوی خودروساز پیشنهاد شده به‌لحاظ کیفیت قابل مقایسه با آن نیست.

این نمایشگاه‌دار با راکد خواندن بازار خودرو گفت: در چند روز اخیر، پراید بین ۲ تا ۳، کوییک ۵ و پرشیا ۱۰ میلیون تومان کاهش داشته‌ درحالی‌که در مقابل افزایش نجومی قیمت‌ها رقم بزرگی نیست.
او ادامه داد: مردم هم با کاهش نرخ محصول از خرید خودداری می‌کنند و با افزایش نرخ آن صف می‌کشند. این مسئله هم بیشتر به‌دلیل جو روانی است. درحال‌حاضر همه منتظر انتخابات امریکا هستند تا رئیس‌جمهور بعدی آن مشخص شود. از این‌رو کاهش نرخ خودرو موقتی است.

خودروهای موجود در بازار

در ادامه کاظم محمدی‌نیکخواه از دیگر فعالان بازار خودرو درباره وضعیت فعلی بازار به گفت: خودرویی که در کف بازار است مربوط به سال‌های قبل بوده خودروهایی که در سال‌های ۹۷ و ۹۸ ثبت‌نام شده‌اند. وی افزود: در شرایط فعلی افراد محصولات را با نرخ دلار مقایسه می‌کنند و معاملات بر این اساس انجام می‌شود. محمدی‌نیکخواه با بیان اینکه خودروسازان هنوز تعهدات خود را تا پایان سال ۹۸ مستهلک نکرده‌اند، گفت: سال‌های قبل خرید خودرو به چند روش انجام می‌شد و بخشی از این خودروها مربوط به مشارکت در تولید است که مربوط سال ۹۶ و اوایل ۹۷ می‌شود.

نوسان قیمت‌ها منطقی نیست

این کارشناس بازار خودرو با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و نوسانات بازار ارز گفت: دولت از مردم می‌خواهد برای خرید خودرو و... اقدام نکنند، ارزان می‌شود اما چون اعتماد نیست مردم فقط شرایط بازار را می‌سنجند.
 همچنین نمی‌تواند با کاهش یک یا دو نمونه گفت قیمت‌ها روند نزولی دارند. ممکن است کسی نیاز داشته باشد در نتیجه خودرو خود را ۵ درصد زیر نرخ بازار به‌فروش برساند اما کسانی که در بازار خودرو سرمایه‌گذاری کرده‌اند همه دست نگه داشته‌اند تا وضعیت بازار را بسنجند.
محمدی‌نیکخواه در پایان با راکد خواند بازار خودروهای داخلی و خارجی گفت: خریدار وجود ندارد و التهاب موجود در بازار خودرو محدود به این بازار نبوده به‌طوری که شاهد هستیم نرخ مواد شوینده هم ۶ برابر شده است.

سخن پایانی

بنا بر این گزارش خریدوفروش در بازار خودرو راکد است زیرا این بازار دارای نوسانات بسیاری بوده و درحال‌حاضر تحت‌تاثیر جو سیاسی بین‌المللی، در انتظار سرنوشت بازار ارز است.


چاپ