تاکید فعالان صنعت قطعه در گفت‌و گو با صمت:

گره کور ترخیص قطعات رسوبی باز نشده است

کمبود قطعات و مواد اولیه مورد نیاز، تولید خودروهای ناقص را افزایش داده و این در حالی است که بخشی از این مواد اولیه و قطعات در گمرکات کشور به‌دلیل تخصیص نیافتن ارز رسوب شده‌اند. فعالان حوزه خودرو عنوان می‌کنند با ترخیص این قطعات و مواد اولیه بخش زیادی از خودروهای موجود در کف کارخانه به‌دلیل ناقصی یک قطعه، تکمیل و تجاری خواهدشد.

یک ترخیص و هزار مشکل

مهدی مطلب‌زاده، نایب‌رئیس انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان کشور درباره رسوب قطعات در گمرکات کشور به صمت گفت: برای ترخیص قطعات هنوز اقدامات جدی انجام نشده تا صنعتگران از وضعیت بغرنج موجود نجات پیدا کنند.
وی افزود: بیشتر قطعات براساس اعتباری که قطعه‌سازان ایرانی نزد همتایان خارجی دارند خریداری شده است. سال‌های طولانی است قطعه‌سازان با شرکت‌های مورد نظر در حوزه تامین مواد اولیه و قطعات همکاری دارند. از این‌رو این همکاری بلندمدت منجر به اعتبار قطعه‌سازان نزد شرکت‌های خارجی شده و براساس آن می‌توانند خریدهای اعتباری داشته و پس از مدتی هزینه آن را بپردازند.

نایب‌رئیس انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان کشور درباره چرایی ترخیص نشدن قطعات اظهارکرد: گمرک عنوان می‌کند چون ارز مورد نظر هنوز به این کالاها تخصیص داده نشده است امکان ترخیص وجود ندارد. از این‌رو می‌توان گفت جایی که تحریم‌کنندگان خارجی برای اعمال محدودیت‌ها از قلم انداخته‌اند تحریم‌کنندگان داخلی جای آنها را پر کرده‌اند.

او ادامه داد: تا زمان تخصیص ارز مواد اولیه و قطعات در گمرکات دپو می‌شوند و امکان ترخیص نخواهند داشت. اگر ارزی تخصیص داده نشود، ممکن است آنها به‌عنوان کالای متروکه اعلام شده و حراج شوند. 
مطلب‌زاده با بیان اینکه ترخیص کالا امری زمانبر است، گفت: هزینه‌های انبار بسیار بالاست که با ادامه یافتن رسوب قطعات ممکن است مشکلاتی را برای برخی صنعتگران به‌وجود آورد.

او افزود: در بین کالاهای رسوب شده گمرکات کشور مواد فاسدشدنی هم وجود دارد از جمله مواد اولیه که منابع ملی است؛ تفاوتی نمی‌کند برای چه کسی است اما سرمایه کشور به‌شمار می‌رود. درحال‌حاضر مرغداری‌ها خوراک مورد نیاز طیور خود را ندارند درحالی‌که این خوراک در گمرکات کشور رسوب شده‌اند. مسئولان و مدیران باید در این حوزه زودتر تصمیم‌گیری کنند. پرسش این است که چرا باید کالاهایی که با سختی تامین شده‌اند به این سهولت در گمرکات فاسد شوند. حال آنکه قاچاق کالا رونق دارد و کسی مانع آن نمی‌شود. قطعاتی که استاندارد نبوده و از کیفیت لازم برخوردار نیستند.
وی ادامه داد: این کالاها عوارض گمرکی نمی‌پردازند و به‌راحتی وارد کشور شده و در بازار توزیع می‌شوند. با کاهش قدرت خرید مردم این قطعات ارزان‌قیمت به‌فروش می‌رسد و با استفاده در خودرو هنگام تردد در جاده‌های کشور خودرو دچار مشکل می‌شود. در ادامه اعلام می‌شود آمار تصادفات فلان خودرو داخلی بالاست. درحالی‌که خودرو باعث مرگ نشده این قطعات بی‌کیفیت و قاچاق بوده که منجر به این امر شده است؛ چون نظارتی بر ورود و توزیع آن وجود ندارد.

مطلب‌زاده در پایان با اشاره به مشکلات تامین ارز گفت: ۶ ماه است بانک مرکزی برای تامین ارز مورد نیاز صنعتگران مشکلات زیادی ایجاد کرده است. یک بار از ارز نیمایی صحبت می‌شود، در زمان دیگر از ارز صادراتی می‌گویند و به‌این ترتیب مشکلات این حوزه ادامه دارد.

گمرک ترخیص کالاها را تسهیل کرد

در ادامه مهرداد جمال‌ارونقی، معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران درباره قطعات رسوبی در گمرکات کشور به صمت گفت: در زمان سرپرستی حسین مدرس‌خیابانی و جعفر سرقینی بارها از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت به گمرک کشور نامه ارسال و درخواست شد مواد اولیه و قطعات خودروسازان و زنجیره تامین آنها بدون کد رهگیری بانک و با استفاده از ظرفیت ماده ۴۲ قانون امور گمرکی، ترخیص شوند. 

گفتنی است با توجه به ماده ۴۲ قانون امور گمرکی در موارد استثنا و درباره کالای مورد نیاز فوری اعم از دولتی یا غیردولتی، گمرک می‌تواند با اجازه رئیس کل گمرک ایران و تعهد بالاترین مقام وزارتخانه یا موسسه دولتی مرتبط و با محاسبه وجوه متعلقه و صدور حکم، مجوز خروج کالا را صادر کند. 

متقاضی مکلف است در مدت ۷ روز اداری نسبت به انجام تشریفات کامل گمرکی اقدام کند. جمال‌ارونقی در ادامه افزود: مشکل واردکنندگان مواد اولیه و قطعات دریافت کد رهگیری بانک بود که گمرک موظف است باید پیش از ترخیص کالاها این کد را دریافت کند تا پروانه گمرکی صادر شود. اما رئیس کل گمرک می‌تواند بنا به درخواست وزیر صنعت، معدن و تجارت یا هر وزارتخانه مربوط دیگری در حالت فوریت نسبت به ترخیص کالاها اقدام کند. در ادامه صاحب کالا متعهد شود در مدت ۲ یا ۴ ماه این کد رهگیری را به گمرک ارائه دهد.او تصریح کرد: ۲ دستور و درخواست از سوی جعفر سرقینی زمانی که سرپرستی وزارت صنعت، معدن و تجارت را برعهده داشت به گمرک کشور با بیش از ۲۰۰ مورد اظهارنامه ارسال شد که با استفاده از ظرفیت ماده ۴۲ به صورت درصدی، ۹۰ درصد کالاها برای هر اظهارنامه ترخیص شد. 
در زمان سرپرستی حسین مدرس‌خیابانی هم همین‌گونه بود. با درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت هر خوردوسازی برای دریافت کالاهایش به گمرک مراجعه کرد محصولاتش ترخیص شدند.

البته ممکن است فردی برای ترخیص لوازم یدکی مراجعه کرده باشد و وزارتخانه صلاح ندانسته که به گمرک اعلام کند. معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران تاکید کرد: هر زمان که خودروسازان با درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت مراجعه کنند حتی اگر روز تعطیل باشد کالاها ترخیص می‌شوند. شبانه‌روزی کار ترخیص در حال انجام است درحالی‌که گمرک می‌توانست عنوان کند کد رهگیری بانک نیاز و ترخیص کالاها منوط‌به این امر است. 
او یادآور شد: اظهارنامه‌ها در حال ارسال و کالاها در حال ترخیص هستند و تمام آنها با تسهیلاتی است که گمرک با توجه به درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت فراهم کرده است. این مسئول دولتی گفت: تشخیص بر عهده وزارتخانه و ترخیص بر عهده گمرک است.

آمار قطعات رسوب شده در گمرکات

معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران درباره آمار قطعات رسوب شده در گمرکات کشور عنوان کرد: درحال‌حاضر آمار تفکیک شده‌ای وجود ندارد اما موجودی قطعات در گمرک زیاد است. به‌طور کلی، براساس آخرین آمار هفته گذشته ۳.۴ میلیون تن کالای اساسی در گمرکات کشور وجود دارد که از این آمار حدود۷۰ درصد آنها به صورت اعتباری خریداری شده‌اند و اسناد آن در اختیار صاحب کالاست. صاحب کالا می‌تواند نسبت به ترخیص آن اقدام کند اما چون تامین ارز نشده‌اند برخی از صاحبان این کالاها ترجیح می‌دهند نخست ارز مورد نیاز تخصیص یابد و سپس مبادرت به ترخیص آنها کنند.

جمال‌ارونقی افزود: براساس تسهیلاتی که با سفر معاون اول رئیس‌جمهوری برای ترخیص کالاها فراهم شد بانک مرکزی اعلام آمادگی کرد که به صورت اعتباری اعلامیه تامین ارز را صادر کند تا ۷۰ درصد این آمار از گمرک خارج شود. در این بحث ۳۰ درصد که اسناد و مدارک ندارند، زیرا باید نخست پول تامین و برای صاحب اول کالای از سوی خریدار ایرانی ارسال شود تا اسناد ارسال شود. در این بحث هم بانک اعلام آمادگی کرده که با تشخیص و اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت تامین ارز این اقلام در اولویت باشد و اقدام لازم انجام شود. این آمار مربوط به کالاهای اساسی است که ۲ بخش می‌شوند. 

معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران در ادامه به آمار کالاهای غیراساسی که قطعات خودرو هم شامل این گروه می‌شود، گفت: ۳.۷ میلیون تن کالای غیراساسی در گمرکات کشور وجود دارد که ۸۰ درصد قطعات و نهاده‌های تولید موجود در آن، مربوط به خط تولید است. به‌عنوان نمونه، بالای ۱۰۰۰ کانتینر ورق مربوط به یکی از دو خودروساز بزرگ کشور است. 

او گفت: هر کالایی از این گروه که تاریخ قبض انبار آن مربوط به ۵ مهر و قبل از آن است از سوی گمرک فراخوان شده تا صاحبان آنها با ارائه مدارک و مستندات اعلام کنند و گمرک فهرست ریز آنها را برای وزارت صنعت، معدن و تجارت ارسال کند. در ادامه با ویرایش اجمالی فهرست برای بانک مرکزی ارسال می‌شود و بانک آماده است تا کد رهگیری را در مدت یک هفته صادر کند. 

جمال‌ارونقی در ادامه یادآور شد: ۲۵ تا ۳۰ هزار کانتینر کالا هم باید به آمار بالا اضافه کرد که در داخل این کانتینرها از کالاهای اساسی تا غیراساسی وجود دارد و بخشی از محصولات مربوط به قطعات و مواد اولیه فعالان صنعت خودرو می‌شود. در این بخش هم گمرک فهرست اقلام را به وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام می‌کند و وزارتخانه آن را برای صدور کد رهگیری به بانک مرکزی ارائه می‌دهد.

تکمیل خودروهای ناقص با ترخیص قطعات

در همین حال، رئیس انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودرو استان تهران گفت: قادر به تکمیل و تجاری‌سازی همه خودروهای ناقص باقیمانده در کف پارکینگ خودروسازان با ترخیص قطعات مربوط از گمرک هستیم. 
محمدرضا نجفی‌منش در گفت‌وگو با ایرنا افزود: چند خودرو در کف پارکینگ‌های دو خودروساز بزرگ کشور (ایران‌خودرو و سایپا) وجود دارد که هر یک از آنها با کسری در چند قطعه روبه‌رو بوده و به همین دلیل تجاری نشده‌اند. 
وی خاطرنشان‌کرد: قطعات مورد نیاز همه این خودروها وارد شده و در گمرکات کشور موجود است، اما منتظر تخصیص ارز از سوی بانک‌مرکزی هستند. 

این مقام صنفی تاکیدکرد: چنانچه مشکل تخصیص ارز حل شود، قطعات به سرعت به خطوط تولید رسیده و نقصی‌ها برطرف خواهند شد. دبیر انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو گفت: ترخیص قطعات خودرویی و مواد اولیه رسوب کرده در گمرک، می‌تواند به تکمیل و تجاری‌سازی حدود ۱۱۰ هزار خودرو منجر شود.

سخن آخر...

این واقعیتی انکارناپذیر است که تخصیص نیافتن ارز مورد نیاز قطعه‌سازان، منجر به تامین نشدن قطعات خارجی مورد نیاز و در نتیجه تولید خودرو با کسری قطعات خواهد شد که در ادامه، شمارگان تولید خودروسازان را با کاهش روبه‌رو خواهد کرد. برهمین اساس در سفر معاون اول رئیس‌جمهوری به استان هرمزگان، مقرر شد رسوبات گمرکی و قطعات خودرو باقیمانده تا ۵ مهر ۹۹ در گمرک که منتظر تخصیص ارز بودند، با ارز متقاضی ترخیص شوند که شامل همه مواد اولیه تولید و قطعات مورد نیاز در خطوط تولید خودروسازان می‌شود. 
 در صورت تحقق این مهم، قطعات دپوشده خودروسازان که به‌طور عمده حساس و های‌تک را شامل می‌شود، ترخیص شده و خودروسازان از این محل قادر به تکمیل و تجاری‌سازی ۶۰ هزار خودرو باقیمانده در کف کارخانجات خود خواهند بود. بخشی از کانتینرهای رسوب کرده در گمرک نیز مواد اولیه و قطعات مورد نیاز قطعه‌سازان را شامل می‌شود که ترخیص آنها نیز می‌تواند موجبات تجاری‌سازی ۵۰ هزار دستگاه دیگر از این خودروها را امکان‌پذیر کند.


چاپ