پرداخت نشدن مطالبات و چالش تولید خودرو

هیات‌دولت در چند ماه گذشته تزریق نقدینگی ۱۰ هزار میلیارد تومانی به صنعت خودرو را مصوب کرد.

پس از آن در جلسه‌ای در کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی که با حضور در آن وزیر صنعت، معدن و تجارت، نمایندگان بانک ‌مرکزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی و نمایندگان بانک‌های عامل برگزار شد که اعطای مبلغ ۵ هزار میلیارد تومان، به هر خودروساز برای تزریق به زنجیره تامین آنها صورتجلسه شد.
در نهایت با تصویب شورای پول و اعتبار بیش از ۷ هزار میلیارد تومان برای دو خودروساز بزرگ کشور مصوب و مقرر شد ۵ هزار میلیارد تومان آن به صورت تسهیلات بانکی در اختیار خودروسازان قرار بگیرد تا به قطعه‌سازان پرداخت شود و ۲ هزار میلیارد تومان باقی هم خودروسازان پس از اصلاح ساختار مالی‌شان، اوراق مشارکت به‌فروش برسانند تا از بازار سرمایه جذب نقدینگی کنند. با وجود نزدیک شدن به روزهای پایانی سال این تسهیلات هنوز به صنعت خودرو تزریق نشده و این امر حیات واحدهای صنعتی قطعه را با خطر تعطیلی روبه‌رو کرده است.

قطعه‌سازان به تعهدات عمل کردند
سال گذشته نیز در روزهای پایانی، تسهیلات ۴ هزار میلیارد تومان به خودروسازان پرداخت شد و تزریق آن به زنجیره تامین تا فروردین ۱۳۹۸ ادامه داشت. امسال هم با رخ دادن اتفاق‌های بسیاری در ماه‌های اخیر از جمله کاهش حمل‌ونقل‌های هوایی و مسئله شیوع ویروس کرونا صنعت خودرو را با مشکلاتی همراه کرده است. فعالان صنعت قطعه با بیان اینکه به‌دلیل کمبود نقدینگی نتوانستند خرید چند ماه خود را انجام دهند در ادامه نسبت‌به پرداخت نشدن تسهیلات ۵ هزار میلیارد تومان گلایه‌مند و معترض هستند. دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان کشور به خبرخودرو گفت: قطعه‌سازان با تامین قطعات صنعت خودرو، این صنعت را از رکود به رونق رساندند.
آرش محبی‌نژاد افزود: قطعه‌سازان با کار جهادی و تامین قطعات خودروسازان، این صنعت را از رکود به رونق رساندند که این روند با پرداخت مطالبات قطعه‌سازان ادامه خواهد یافت.
وی ادامه داد: پس از شروع تحریم‌های امریکا علیه صنعت خودرو و به‌ویژه صنعت قطعه‌سازی، افت و کاهش موقتی در تولید به‌وجود آمد و تیراژ تولید سال گذشته به نسبت برنامه دچار افت شد. این کاهش در ۶ ماه نخست سال هم ادامه داشت و کار به جایی رسید که شاهد کاهش شمارگان تولید بودیم.
این مسئول صنفی تصریح کرد: حدود ۲۰۰ هزار خودرو به‌دلیل نقص قطعه، کف پارکینگ‌های خودروسازان بر زمین مانده بود.
او اضافه کرد: در این میان وزیر صنعت، معدن و تجارت و خودروسازان کشور از قطعه‌سازان درخواست‌هایی داشتند؛ نخست اینکه به افزایش و ارتقای تولید خودرو در کشور کمک کنند طوری که مردم بتوانند خودرو‌های خود را به موقع تحویل بگیرند. موضوع بعد تجاری کردن خودرو‌های کف پارکینگ خودروسازان بود که با افزایش تیراژ و تامین قطعات این خودروها تجاری‌سازی شدند. مسئله دیگر شروع نهضت ساخت داخل برای شکستن تحریم بود که آغاز شد؛ البته وزارت صنعت، معدن و تجارت و خودروسازان هم قول دادند که مطالبات معوق قطعه‌سازان به‌موقع پرداخت شود؛ حتی هیات‌دولت ۱۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات برای خودروسازان در نظر گرفت تا آنها نیز مطالبات قطعه‌سازان را بپردازند، این تسهیلات در کمیسیون صنایع و معادن مجلس مصوب و صورتجلسه شد، اما بانک مرکزی اعلام کرد که باید این صورتجلسه در شورای پول و اعتبار نیز تصویب شود.
محبی‌نژاد ادامه داد: با انسجامی که در صنعت قطعه‌ کشور شکل گرفت از شهریور تاکنون تیراژ در برخی از خودرو‌ها تا ۳ برابر افزایش یافت و کاهش تیراژ ۴۰ درصدی نیز به خوبی جبران شد علاوه‌بر اینکه همه ۲۰۰ هزار خودرو کف پارکینگ مانده نیز تجاری‌ شده و تحویل مردم شد.

تولید انبوه قطعات داخلی‌سازی شده
دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان کشور با بیان اینکه بسیاری از قطعات وارداتی نیز در قالب 4 میز ساخت داخل یا به تولید انبوه رسیده یا در حال حرکت به سمت تولید انبوه است، گفت: جامعه قطعه‌سازی به تعهدات خود عمل کرد و به دعوت وزارت صنعت، معدن و تجارت و دولت لبیک گفت اما تسهیلاتی که قرار بود پرداخت و به‌تبع آن مطالبات خودروسازان به روز شود تا این لحظه پرداخت نشده است. نکته جالب اینکه مصوبه شورای پول و اعتبار ۱۱ دی به بانک‌های عامل ابلاغ کرد، اما از آن موقع تاکنون که اواسط اسفند را هم رد کردیم فقط ۱۵ درصد تسهیلات آن فقط از سوی یکی از خودروسازان به قطعه‌سازان پرداخت شده است.
محبی‌نژاد افزود: قطعه‌سازان که به‌صورت جهادی به تعهدات خود عمل کردند امید داشتند که در آخر سال دولت و وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین خودروسازان به تعهدات خود عمل کنند، اگر این مطالبات قطعه‌سازی پرداخت نشود ادامه تولید با چالش جدی روبه‌رو خواهد شد.
نخست اینکه پول کارگر و کارمند و نیز عیدی آنها قابل پرداخت نخواهد بود؛ همچنین به‌دلیل افزایش تولید از یک سو و شیوع ویروس کرونا در چین، انبار‌ها از مواد اولیه مورد نیاز قطعه‌سازان خالی شده که اگر امروز این مطالبات پرداخت نشود و ما سفارش‌گذاری نکنیم بعد از عید حداقل تا ۲ ماه توقف تولید را خواهیم داشت که هم به خودروسازی و در شکل کلان به اقتصاد کشور ضربه خواهد زد؛ بنابراین درخواست ما این است که در روزهای آینده این مطالبات پرداخت شود تا ما هم بتوانیم سفارش‌گذاری کنیم.
محبی‌نژاد گفت: موضوع پرداخت مطالبات قطعه‌سازان بین بانک مرکزی، بانک‌های عامل، وزارت صنعت، معدن و تجارت و خودروسازان سرگردان است؛ بانک‌های عامل می‌گویند منابع نداریم درحالی‌که این تسهیلات، مصوبه شورای پول و اعتبار است و حتی بانک مرکزی هم تقبل کرده که تا نصف آن را به‌وسیله خط اعتباری بپردازد، اما باید بدانیم که در این حوزه، جامعیت سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری نداریم که اگر داشتیم این مصوبه، چون در جایگاه عالی تصویب شده باید اجرا می‌شد.
این مسئول صنفی با بیان اینکه کل مطالبات معوق زنجیره تامین خودروسازی به دو دلیل افزایش تیراژ تولید و افزایش قیمت قطعات، افزایش یافته است، گفت: جمع مطالبات زنجیره تامین خودروسازی کشور امروز ۳۱ هزار میلیارد تومان است که از این مقدار ۱۴ هزار میلیارد تومان معوق شده، حدود ۶ هزار میلیارد تومان را خودروسازان در قالب خرید دین پرداخت کردند که بر اساس آن ما از اعتبار خود از بانک‌ها تسهیلات گرفتیم و چک خودروسازان را پرداخت کردیم در این میان هم حدود ۸ هزار میلیارد تومان باقی می‌ماند که اگر امروز همین ۵ هزار میلیارد تومان پرداخت شود در بهترین شرایط ما حدود نیمی از مطالبات‌مان را دریافت می‌کنیم.
دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان کشور با بیان اینکه مطالبات ما برای دولت، عدد بزرگی نیست، گفت: باید توجه داشت که اگر این مطالبات پرداخت نشود صنعت قطعه‌ با مشکل روبه‌رو می‌شود.
محبی‌نژاد افزود: مطالبات پرداخت نشده مربوط به ۱۲۰ روز یعنی ۴ ماه گذشته است که زنجیره تامین خودروسازان طلبکار هستند البته در این‌باره مکاتبات بسیاری انجام دادیم که آخرین آن با ریاست‌جمهوری در ۱۳ اسفند انجام شد اما به‌دلیل مشکلات ناشی از شیوع ویروس کرونا هنوز ترتیب اثری به این مکاتبات داده نشده است.


چاپ