اثرات قطع برق بر صنعت کشور

امسال نیز طبق روال ۲، ۳ سال گذشته، شاهد خاموشی‌ها و قطع برق اعلام‌شده و گاه برنامه‌ریزی و اعلام نشده بودیم.

امروزه برق و نقش آن در زندگی روزمره جوامع و کسب‌وکارها، حیاتی است. چه‌بسا جان بسیاری از انسان‌ها به‌ویژه در این عصر همه‌گیری ویروس کووید-۱۹ در گرو تداوم جریان الکتریسیته و حیات بسیاری از کسب‌وکارها وابسته به تمین برق پایدار است. از یک طرف خشکسالی و کاهش حجم آب پشت سدها موجب شده برق تولیدی نیروگاه‌ها کاهش یابد و از طرف دیگر ورود به فصل گرما و استخراج رمزارزها باعث افزایش مصرف برق در کشور شده است. هر دو این عوامل باعث بروز خاموشی‌ها، قطع برق و نوسانات جریان برق شده است.

خاموشی‌ها و نوسانات جریان برق مشکلات زیادی را برای شهروندان ایجاد کرده و موجب اختلال در زندگی آنها شده است. توقف کار چراغ‌های راهنمایی و رانندگی و ایجاد تصادف‌ها، از کار افتادن آسانسورها و مشکلات روحی و روانی پیش آمده برای شهروندان ناشی از گیر افتادن در آسانسور، از کار افتادن تجهیزات پزشکی موردنیاز برای تداوم حیات بیماران، به‌ویژه بیماران کرونایی و... همه از تبعات قطع برق برای شهروندان هستند. علاوه بر این، قطع برق پیامدهای گاه بسیار سنگین و جبران‌ناپذیر برای کسب‌وکارها به‌ویژه صنایع دارد که از جمله آنها می‌توان به وقفه در کار تولید، آسیب دیدن تجهیزات ارزشمند کارخانه‌ای و کارگاهی، خراب شدن دستگاه‌های برقی و موارد دیگر اشاره کرد.

شاید بتوان گفت صنایع بزرگ تولیدی، به‌ویژه صنایع فولادی که وابستگی شدیدی به برق دارند، بیشترین خسارت را از قطع برق به‌ویژه قطع برق برنامه‌ریزی‌نشده متحمل می‌شوند. واحدهای تولیدی و صنعتی به اندازه کافی با مشکلات زیادی که در شرایط سخت اقتصادی برای آنها ایجاد شده، دست و پنجه نرم می‌کنند و اگر سیاست قطعی برق برای واحدهای تولیدی و صنعتی ادامه یابد، به‌‌طور حتم آسیب بیشتری به صنعت کشور وارد می‌شود.

نکته‌ قابل‌تأمل در این میان این است که قطع برق این صنایع بزرگ علاوه بر خسارت‌ها و آسیب‌هایی که به خود آنها وارد می‌آورد، می‌تواند خسارت‌های سنگینی نیز برای صنایع پایین‌دستی آنها ایجاد کند. به‌طور مثال، وارد آمدن آسیب جدی به هر یک از بخش‌های زنجیره تولید و تامین فولاد که برای کشور بسیار راهبردی و حساس است، می‌تواند سایر بخش‌های این زنجیره را دچار مشکلات بسیار جدی کند. هرچند قطعی برق می‌تواند چه برای شهروندان و چه برای صنایع و کسب‌وکارها از انواع مختلف مشکلاتی را ایجاد کند، اما دامنه و شدت این مشکلات در صنایع مادر و راهبردی مانند صنعت فولاد می‌تواند بیشتر باشد.

قطعی برق در یک نانوایی ممکن است برای مثال تولید نان را برای ۲ ساعت با مشکل مواجه کند و تنها نارضایتی برخی شهروندان را در پی داشته باشد. همچنین قطعی برق در کارخانه تولید پوشاک فقط باعث تولید پوشاک با تاخیر می‌شود یا حتی قطعی برق در صنعت خودرو‌سازی علاوه بر توقف تولید خودرو می‌تواند نارضایتی مشتریان را در پی داشته باشد، اما این اتفاق در یک مجتمع بزرگ تولید فولاد علاوه بر خسارت‌های زیادی که ممکن است به تجهیزات و ماشین‌آلات وارد کند، صنایع پایین‌دست را که وابستگی شدیدی به محصولات فولادی تولیدی دارند دچار مشکل می‌کند؛ به‌طور مثال ایجاد مشکل در روند تولید تختال فولادی می‌تواند در روند تولید ورق‌های فولادی، تولید لوله و پروفیل، تولید لوازم خانگی، تولید خودرو، تولید مخازن، تولیدات صنایع غذایی و تولیدات بسیاری از صنایع دیگر در کشور خلل ایجاد کند؛ بنابراین می‌توان دید که خسارت‌هایی که قطع برق می‌تواند برای صنایع راهبردی و مادر مانند صنعت فولاد ایجاد کند از نظر اندازه و شدت قابل‌مقایسه با صنایع دیگر نیست و دومینووار بسیاری از صنایع را تحت تاثیر قرار می‌دهد و حتی اقتصاد کشور را دچار مشکل می‌کند.

ساسان قاسمی- مشاور مدیریت و بهره‌وری سازمانی


چاپ