بکارگیری سیاست‌های متناسب با شرایط روز

چند سالی است که رهبر معظم انقلاب پیام‌های نوروزی را به مسئله تولید اختصاص داده‌اند و با انتخاب شعارهایی حول و حوش تولید سعی در انتقال اهمیت موضوع به سطوح مختلف جامعه از جمله دولت و مردم داشته‌اند.

با مروری بر حوادث گوناگون کشور مانند دوران دفاع مقدس و تحریم‌های ظالمانه بین‌المللی به‌روشنی درمی‌یابیم که تنها مسیر عبور از موانع و مشکلات کشور توجه به تولید است که علاوه بر ایجاد قدرت اقتصادی در عرصه جهانی، رفاه و امنیت اجتماعی را نیز در پی خواهد داشت. پس از اجرای سیاست‌های رونق تولید، تدوین سیاست‌های جهش تولید در دستور کار قرار گرفت و بیشترین بار مسئولیت بر گرده وزارت صنعت، معدن و تجارت به‌عنوان پیشران عرصه تولید افتاد؛ مسئولیتی که بدون برنامه‌ریزی و تدوین سیاست‌های اصولی، مقررات کارآمد، استفاده از دانش روز و تحلیل روندهای سیاسی و اقتصادی بازارهای بین‌المللی و منطقه‌ای امکان تحقق ندارد. سال ۱۳۹۹ هم گذشت و تولید در شرایطی که سال سختی را باتوجه به بحران کرونا و تحریم پشت سر گذاشت، همچنان با همت تولیدکنندگان سرپا ماند؛ هرچند با کاهش ظرفیت و درگیری با کوهی از مشکلات. برای ادامه این راه می‌توان چند راهکار عملیاتی را در پیش گرفت.

توجه به استفاده از فناوری روز و راهکارهای کاهش نرخ تمام‌شده در کنار درک محیط عمومی بازاریابی بین‌المللی به‌مثابه دو بال جهش تولید است که باید به‌طور متوازن ازسوی متخصصان علوم مرتبط از جمله کارشناسان بازاریابی مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

امروزه رقابت در بازارهای بین‌المللی به‌گونه‌ای است که شرکت‌ها بدون کسب تجربه و آبدیده شدن در کوره رقابت بازارهای داخلی امکان دسترسی به موفقیت‌های پایدار، تقویت نام و نشان تجاری در بازارهای بین‌المللی و کسب سهم در بازارهای جهانی را نخواهند داشت؛ هرچند که ماهیت تجارب این‌گونه بازارها از حیث پیچیدگی با بازارهای داخلی دارای تفاوت‌ها و شباهت‌هایی است. مدت‌هاست که دوره تولید انبوه بدون ملاحظات بازارهای بین‌المللی به پایان رسیده، بنابراین سیاست‌های جهش تولید باید به‌صورت یک زنجیر درنظر گرفته شود، زیرا نگرش بخشی به مقوله تولید بدون انجام بازاریابی منجر به جهش تولید نخواهد شد و یک نظریه و مدیریت بازار بین‌المللی در سیستم کسب‌وکار از ضرورت‌های راهبرد جهش تولید به‌شمار می‌رود.

 الگوی تجارت بین‌المللی که شامل جریان جهانی واردات و صادرات است، می‌تواند کمک قابل‌توجهی به برندهای داخلی کند و در واقع به‌واسطه اعتبار تامین‌کنندگان به‌طور مثال مواد اولیه یا فناوری تولید بتوانند در بازارهای کشورهای تامین‌کننده فعالیت کنند.

یکی دیگر از اقداماتی که می‌تواند مقدمات جهش تولید را فراهم کند شناسایی و فعالیت در صنایعی است که تولید در آنها دارای سود باشد و از سرمایه‌گذاری گسترده در صنایع دارای ضرر پرهیز شود؛ به‌عبارتی برای صنایع و محصولات دارای سود با محصولات دارای ریسک زیاندهی، سیاست‌های متفاوتی در پیش گرفته شود. منطقی است در صنایع دارای سود سرمایه‌گذاری‌های گسترده منجر به تخصصی‌سازی تولید می‌شود و تامین محصولات دارای ضرر از سایر کشورها از طریق مبادله خارجی منطقی‌تر است.

همچنین توجه به مزیت نسبی در کشور از دیگر موضوعات مهمی است که می‌تواند در تنظیم راهبرد جهش تولید نقش بسزایی داشته باشد، به‌طوری که با شناسایی صنایع دارای مزیت نسبی بتوانیم در بازارهای بین‌المللی شرکت‌های داخلی را منتفع کنیم. یکی از مهم‌ترین پیشنهادهایی که در حال ‌حاضر به‌دلیل تحریم‌های ظالمانه می‌تواند دارای اثرگذاری در جهش تولید باشد توجه ویژه به شرکت‌های دانش‌بنیان است، زیرا چنین شرکت‌هایی با تولید خدمات می‌توانند به منبعی مهم برای ایجاد سود پایدار برای شرکت‌ها تبدیل شوند. از دیگر اقداماتی که می‌تواند مسیر جهش تولید را هموار کند تدوین سیاست‌های مربوط به محافظت و صیانت دولت از نام و نشان تجاری بنگاه‌های اقتصادی است.

این موضوع به‌حدی اهمیت دارد که از آن می‌توان به‌عنوان پایه اصلی جهش تولید نام برد، این در حالی است که متاسفانه به دلایل گوناگون در حال ‌حاضر کشور ما فاقد چارچوب‌های قانونی و مشخصی برای متمایز کردن فعالیت برندها با سایر شرکت‌ها است؛ بنابراین تدوین مقررات مختص فعالیت برندها می‌تواند موجب ارزش‌آفرینی مضاعف برای بنگاه‌های داری نام و نشان تجاری شده و در نهایت علاوه بر جهش کیفی تولید در افزایش تولید ناخالص داخلی نیز اثرگذار باشد.

نوآوری از دیگر مولفه‌های اثرگذار در عرصه تولید است که با استفاده از جهش فناوریک می‌تواند با بکارگیری ایده‌های نو و خلاقانه و توجه به سیستم‌های مختلف، فرآیند توسعه محصول جدید ایجاد کند. توجه به نوآوری در بازارهای بین‌المللی از مهم‌ترین موضوعاتی است که به‌دلیل اهمیت گسترش محصولات و رقابت در نوآوری به‌عنوان یک فاکتور اثرگذار می‌تواند سهم بازار را به‌صورت پرشی ارتقا

بخشد.

 البته استفاده از فناوری روز در برخی صنایع کشور ما به‌دلیل هزینه‌های بسیار بالا و محدودیت‌های بودجه‌ای آن با استقبال چندان مطلوبی از جانب بنگاه‌های اقتصادی مواجه نمی‌شود. یک راه اجتناب از شکست‌های بزرگ در بازارهای بین‌المللی این است که شرکت‌های دانش‌بنیان با ورود به بازارهای با مقیاس کوچک‌تر و انجام فعالیت رقابتی در بازارهای داخلی و منطقه‌ای، تجربه لازم برای فعالیت در عرصه بین‌الملل را به‌دست آورند. در حال ‌حاضر پیشروی بازارهای جهانی و به تبع آن بازارهای داخلی به‌دلیل شیوع کرونا ویروس، عرصه را برای تولیدکنندگان بسیار سخت‌تر از قبل کرده و شرایط بعد از قرنطینه را با مشکلاتی مواجه خواهد کرد که انتظار می‌رود با بکارگیری سیاست‌های متناسب با شرایط جاری و حمایت‌های لازم راهبرد جهش تولید محقق شود.

امیرعباس فیضی - کارشناس اقتصاد

 


چاپ