تحلیلی بر شرایط جاری در حوزه سلامت

در حالی‌که حدود یک ماه از جولان ویروس کرونا در کشور می‌گذرد و این ویروس سراسر کشور را فراگرفته، همچنان عرضه محصولات بهداشتی و ضدعفونی‌کننده، ماسک و دیگر مایحتاج هم برای مردم و هم برای کادر درمانی، شرایط مناسبی ندارد.

در این مدت، جامعه علاوه بر رنج بیماری و بیمارداری، با مشکل تامین مایحتاج پیشگیری و مراقبتی مورد نیاز نیز روبه‌رو بوده است. در کنار این مسائل، همکاری نکردن برخی از افراد ناآگاه نیز بر مشکلات افزوده و بر تسریع گسترش این بیماری دامن زده است. درحالی‌که متولیان سلامت، افراد را از هرگونه تردد غیرضروری نهی می‌کنند، اما برخی‌ها بار و بندیل سفر را بسته و راهی جاده‌ها شده‌اند که این اقدام آنها در جهش حرکت ویروس کرونا به کل کشور تاثیرگذار بوده است. واقعیت امر این است که شرایط کنونی جامعه مجموعه‌ای است از نبود مدیریت و نداشتن یک رویکرد مناسب برای هدایت درست بیماری و بیمار از یک سو و همکاری‌نکردن برخی از مردم و افراد موثر در زنجیره تولید تا مصرف. در این میان، ذکر چند نکته ضروری است. با گذشت حدود ۲، ۳ ماه از شیوع ویروس کرونا در چین، متولیان موضوع سلامت کشور می‌توانستند به این فکر بیفتند که برای سلامت جامعه و پیشگیری از وقوع بیماری، پیش‌بینی‌های لازم هم در حوزه مراقبت و کنترل و هم در بخش امکانات و تجهیزات انجام دهند. پیش‌بینی در زمینه استفاده از دستاوردهای کشور چین در مبارزه پیشگیرانه از شیوع بیماری، از طریق اعزام گروهی پژوهشی و کارشناسی به‌منظور شناسایی ابعاد گوناگون نفوذپذیری این ویروس و رفتارهای لازم برای مقابله با آن و همچنین دریافت دستاوردها و تجارب چین در فرآیند مبارزه با کرونا، می‌توانست کمک حداکثری برای پیش‌بینی و ممانعت از نفوذپذیری و راهکارهای مقابله با این ویروس را برای مردم و کادر درمانی کشور باشد. در این مدت، این فرصت وجود داشت تا تمهیدات مناسبی برای تهیه و تامین مواد بهداشتی و ضدعفونی‌کننده و ماسک‌های پیشگیری‌کننده، از طریق ظرفیت بالای تولیدکنندگان داخلی و واردکنندگان این محصولات برای تولید و در صورت نیاز واردات به‌طور مناسب اندیشیده شود تا براساس نیاز کشور در شرایط حاد بتوان از این ذخایر استفاده کرد. موضوعی که اجرای به‌نسبت موفق آن در شرایط تحریمی پیرامون کالاهای اساسی ازسوی وزارت صنعت، معدن و تجارت تجربه شده است. با توجه به اینکه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی متولی اصلی مدیریت تامین، توزیع و نظارت بر محصولات بهداشتی و ضدعفونی‌کننده‌ها به‌شمار می‌رود، شایسته بود اقدام‌هایی به‌منظور مدیریت بازار و کنترل عرضه این محصولات از طریق زنجیره منسجم توزیع و با استفاده از راهکارهای عملی در بهره‌مندی مناسب از این محصولات برای همه افراد جامعه انجام می‌شد. مقوله‌ای که بنابر شواهد، باوجود تولید محصولات بهداشتی و ضدعفونی‌کننده هم باعث نابسامانی‌هایی در زنجیره توزیع تا مصرف و ایجاد احساس کمبود در بازارهای رسمی شده است. با توجه به اطلاعات منتشرشده در منابع رسمی، بضاعت شبکه تولید برای تامین نیازهای کشور با توجه به مجاهدت‌های تولیدکنندگان و فعالیت آنها در ۳ نوبت، تا حدودی وجود دارد و به احتمال زیاد آنها در این زمینه می‌توانند نیاز کشور را تامین کنند؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود وزارت صنعت، معدن و تجارت و ستاد تنظیم بازار که تجربه‌های مناسبی در این حوزه دارند به این موضوع به‌طور جدی ورود کنند. در حوزه نظارت و کنترل شبکه توزیع تا مصرف نیز نهادهایی مانند سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و سازمان‌های صنفی با داشتن حدود۱۰ هزار بازرس و ناظر، از ظرفیت مناسبی برای نظارت و کنترل بر بازار برخوردار هستند و تفویض امور به این بخش‌ها تا حدودی می‌تواند شرایط را برای امنیت این بازار فراهم کند. در زمینه برخورد با متخلفان نیز با توجه به موضع‌گیری قاطع رئیس دستگاه قضا در برخورد با متخلفان این عرصه، مشخص است که هرگونه فرصت‌طلبی در این حوزه فقط مشمول تخلفات رایج صنفی نشده و برای مجرمان و قانون‌شکنان مجازات‌های شدیدی تا حد افسادفی‌الارض نیز در نظر گرفته شده است؛ بنابراین ضمن قدردانی از قوه قضاییه و انجام برخوردهای بازدارنده، هزینه وقوع تخلف به حدی بالا خواهد رفت تا بستر انجام اقدام‌های مجرمانه و تعدی به سلامت جامعه از فرصت‌طلبان سلب شود. گفتنی است که با توجه به شیوع این بیماری در کشورهای همسایه، جذابیت‌های زیادی برای قاچاق این قبیل کالاها مشاهده می‌شود؛ از این‌رو از تمامی دست‌اندرکاران امر مبارزه با قاچاق به‌ویژه نیروی انتظامی و نیروهای امنیتی و اطلاعاتی تقاضا می‌شود به‌منظور صیانت از سلامت جامعه و همچنین جلوگیری از هدررفت منابع کشور، نسبت به جلوگیری از خروج و قاچاق این محصولات دقت نظر کافی را داشته باشند؛ چراکه براساس اطلاعات واصله، کامیون‌ها و کانتینرهایی با پوشش حمل مواد غذایی، میوه و... با جاسازی مواد بهداشتی و ضدعفونی‌کننده قصد خروج از کشور را داشته‌اند که شناسایی و کشف شده‌اند. براساس آنچه گفته شده، پیشنهاد می‌شود با توجه به عدم امکان وزارت بهداشت در مدیریت شبکه توزیع و کنترل بازار این محصولات در شرایط فعلی و با توجه به حجم فعالیت‌های این وزارتخانه، تمامی وظایف مرتبط با کنترل و مدیریت بازار از این وزارتخانه جدا شده و در شرح وظایف وزارت صنعت، معدن و تجارت و حوزه‌های ذی‌ربط قرار گیرد تا وزارت بهداشت بتواند با فراغ‌بال به انجام وظایف خود در مبارزه با بیماری و حفظ سلامت جامعه بپردازد. در اینجا لازم است از مجاهدت‌ها و رشادت‌های تمامی پزشکان، پرستاران و کادر درمانی همه بیمارستان‌های کشور که با وجود همه مشکلات و کمبودها، با تلاش شبانه‌روزی و گذشت و ایثار تلاش دارند به درمان و مراقبت از بیماران بپردازند، قدردانی و تشکر ویژه به‌عمل آوریم. این قشر شریف و فداکار بدانند که خاطره این مجاهدت‌ها و رشادت‌ها که یادآور مجاهدت‌های شهدای انقلاب در ۸ سال دفاع مقدس است، هرگز از اذهان ملت بزرگ و شریف ایران پاک نخواهد شد و این ملت همواره قدردان زحمات و تلاش‌های این عزیزان خواهند بود.
غلامعلی رموی ـ کارشناس اقتصاد


چاپ