تناسب نیروی انسانی در آموزش و پرورش مشکل همیشگی است

با این حال، اگرچه به گفته مسئولان برای از بین بردن تفکیک جنسیتی باید شرایط فراهم شود، اما هر بار به جای اندیشیدن به راهکار، تفکیک جنسیتی به حوزه‌های دیگر نیز کشیده می‌شود. در این میان، آموزش و پرورش نیز استثنا نبوده است و اکنون به دلیل نبودن شرایط برای به کارگیری معلمان زن در مدارس پسرانه از تعادل‌سازی جنسیتی و استخدام بیشتر معلمان مرد سخن گفته می‌شود. به گفته اسماعیل عبدی، دبیر کانون صنفی معلمان ایران، در آموزش و پرورش هم اراده‌ای برای شکستن این تابو وجود نداشته و ندارد.
آیا شما با مواردی از ابراز ناراحتی همکاران خود جهت تفکیک جنسیتی رو‌به‌رو بوده‌اید؟
طی این روزها نامه‌هایی از سوی برخی فرهنگیان به دبیرخانه شورای هماهنگی کانون‌های صنفی معلمان کشور فرستاده شده است که در آنها همکاران ما نسبت به صدور برخی بخشنامه‌ها در تفکیک زن و مرد خرده گرفته بودند. ما در کانون صنفی معلمان در این مورد تحقیق کردیم و دریافتیم که صدور مصوبات، ابلاغ بخشنامه‌ها و وضع قوانین تفکیک زن و مرد، در ایران فقط مخصوص آموزش و پرورش نیست و به تدریس نکردن معلم مرد در مدارس دخترانه یا نبودن معلم زن در دبیرستان‌های پسرانه محدود نمی‌شود.
لطفا به چند نمونه از مواردی که خارج از آموزش و پرورش بوده اشاره کنید.
 ما در بررسی‌های خود به اقدامات تامل برانگیزی درباره تفکیک جنسیتی برخوردیم. صدور بخشنامه از سوی محمدحسین صفار هرندی وزیر ارشاد دولت احمدی نژاد مبنی بر ممنوع بودن حضور زنان در کلیه ادارات این وزارتخانه پس از ساعت ۱۸ با ذکر دلیل عجیب؛ به گفته خودش «احتمال وجود مفسده»‌، ورود دانشجویان زن و مرد از درهای جداگانه و ممنوع کردن اردوهای مختلط دانشجویی در مقاطع مختلف، نامه ارسالی از سوی اکبر عباسی ملکی معاون اداری مالی سازمان تامین اجتماعی به مدیران این سازمان مبنی بر جدا سازی اتاق کارمندان تامین اجتماعی به منظور «حفظ شئونات اسلامی»، تاکید امام جمعه یکی از استانها بر اجباری بودن چادر در ادارات این استان و جداسازی جنسیتی کارمندان، بخشنامه نصب دوربین مدار بسته در دانشگاه‌ها برای کنترل روابط دختر و پسر.
درباره تفکیک جنسیتی در آموزش و پرورش توضیح دهید.
 از نخستین سال‌های پیروزی انقلاب برای تمام دانش‌آموزان تفکیک جنسیتی انجام شد که مدارس ابتدایی را هم شامل می‌شد. اما تفکیک جنسیتی معلمان به دلیل آنچه که آموزش و پرورش آن را کمبود نیروی انسانی نامید به تدریس نکردن زنان در مدارس راهنمایی و دبیرستان پسرانه و تدریس آنان در مدارس ابتدایی پسرانه انجامید. در مقاطعی که تدریس دبیران مرد در مدارس دخترانه ممنوع اعلام شد مناقشاتی بین مردم و مجلس با دولت ایجاد گردید. مثلا پس از آنکه حسین هراتی معاون پرورشی وزیر از طرح حذف دبیران مرد از مدارس دخترانه خبر داد و دلیل آن را «سهولت ارتباط دانش‌آموز و معلم» برشمرد، برخی نمایندگان با استناد به دغدغه‌های اولیای دانش‌آموزان به این موضوع واکنش نشان دادند. هاجر نیک صفت یکی از نمایندگان معترض به طرح حذف دبیران مرد از مدارس دخترانه گفت: برای خانواده‌ها زن یا مرد بودن مهم نیست و نباید در این رابطه تصمیمی عجولانه اتخاذ کرد. در دولت پیشین سونامی تغییرات غیر کارشناسی در کتب درسی و تغییر مقاطع تحصیلی انجام شد و بحث تفکیک جنسیتی داغ‌تر از پیش در کتب درسی رخ نمایاند. دایره تفکیک در آموزش و پرورش فقط جنسیتی نیست بلکه در نوع مدارس هم تفکیک وجود دارد. وجود مدارس غیرانتفاعی، نمونه دولتی، نمونه مشارکتی، تیزهوشان، شاهد، هیات امنایی، مدارس امین وابسته به حوزه علمیه این موضوع را اثبات می‌کند.
آیا تابوی تدریس زنان در دبیرستان‌های پسرانه خواهد شکست؟
به باور من اکنون با موضع‌گیری‌های تند برخی از یک سو و وضعیت فرهنگی حاکم بر جامعه از سوی دیگر، تصور به کار‌گیری مربی زن در دبیرستان‌های پسرانه بیشتر به یک رویا شباهت دارد. و در نظرخواهی که ما از یک نمونه آماری بین معلمان زن انجام دادیم بیشتر همکاران فرهنگی زن تمایلی به تدریس در مدارس پسرانه ندارند و معتقدند که هنوز فرهنگ سازی مناسب برای پذیرش چنین مسئله‌ای وجود ندارد و در صورت حضورشان در کلاس درس در دبیرستان پسرانه آرامش خود را از دست خواهند داد. از طرفی در آموزش و پرورش هم اراده‌ای برای شکستن این تابو وجود نداشته و ندارد و حتی مسئولان، تدریس معلم مرد در دبیرستان‌های دخترانه را برنمی‌تابند.
فکر می‌کنم خود زنان باید برای زدودن این افکار در جامعه تلاش کنند. از آن زمان که اولین مدرسه دخترانه با همت فعالان حقوق زن در اواسط دوره قاجار راه‌اندازی شد سال‌ها می‌گذرد و اکنون نیاز به آگاهی رسانی جنسیتی در کشور وجود دارد . در مورد محدود شدن استخدام معلمان زن در آموزش و پرورش توضیح دهید؟
آقای عبدالوحید فیاضی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در ۳۱تیر ۱۳۹۳ در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا با اشاره به اینکه اکثریت معلمان (۷۰ درصد) زن هستند، گفت: بازار کار آینده برای زنان محدود می‌شود. در تحقیقی که ما در کانون صنفی معلمان انجام داده‌ایم حدود ۷۳ درصد معلمان تهران زن هستند و این متوازن نبودن در پایتخت بیش از نقاط دیگر کشور احساس می‌شود. البته در برخی استان‌ها تعداد معلمان مرد بیشتر است مثلا در کهگیلویه فقط ۳۵ درصد معلمان خانم هستند. سرجمع ۵۳ درصد از معلمان کشور زن و ۴۷ درصد مرد هستند. این در حالی است که از جمعیت ۵/۱۲ میلیونی دانش آموزی ۴۸ درصد دختر و ۵۲ درصد پسر هستند. بنابراین به باور من اعلام محدود شدن استخدام زن و بازار کار زنان در آموزش و پرورش در تهران بیشتر مصداق دارد و در برخی استان‌های محدودیت شامل حال مرد‌ها می‌شود. به طور کلی از دیرباز تناسب نیروی انسانی در آموزش وپرورش به دلیل گستردگی کشور همواره با مشکلاتی مواجه بوده است.


چاپ