بانک مرکزی بازهم هشدار داد

در دام روانی سفته بازان و سودجویان نیفتید

روند افزایش نرخ دلار که از یکی دوهفته گذشته، به دلیل نزدیک شدن به نشست FATF و نگرانی از قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه، شاهد آن بودیم، پس از اجماع کشورهای عضو کارگروه ویژه اقدام مالی علیه ایران، تشدید شد و افزایش قیمت‌ها در این بازار روند پرشتابی گرفت.

عبور دلار از سد مقاومتی ۱۵ هزار تومان و افزایش تقاضای خرید ارز، واکنشی بود که بازار ارز به بازگشت ایران به لیست سیاه FATF نشان داد و سبب شد معاملات ارزی بازار شرایط جدیدی به خود بگیرد و وضعیت بازار ارز بیش از پیش غیرقابل پیش‌بینی شود. نمودار تغییرات قیمتی بازار ارز نشان می‌دهد که دلار با جهش‌های شدیدی که از نخستین روز هفته جاری تجربه کرده است، تا ۱۵ هزار و ۷۰۰ تومان پیش رفته و یورو به نزدیکی ۱۷هزارتومان رسیده است.
شتاب رشد قیمت‌ها و شدت گرفتن هیجانات ارزی در بازار ارز درحالی در چند روز گذشته به اوج خود رسیده است که تجربه نشان داده هر زمان که بازار به این شکل هیجانی می‌شود و قیمت‌ها لجام گسیخته رشد می‌کند، در نهایت با حضور بازارساز و افزایش بیشتر نظارت‌ها از سوی بانک مرکزی برای کنترل معاملات بازار ارز و فروکش کردن هیجانات، جلوی رشد نرخ‌ها گرفته می‌شود.
اگر نگاهی به روند نرخ ارز در برهه‌های زمانی مختلف بیندازیم، به این نتیجه می‌رسیم که تغییر نرخ ارز با تغییرات سیاسی درآمیخته شده است. نخستین سیگنال صعودی در آبان و از سوی دولت به بازار ارز ارسال شد؛ سیاست‌گذار با افزایش نرخ بنزین به هیجانات ارزی بازار دامن زد و مسیر افزایش نرخ دلار را هموار کرد. پس از آن بازارساز با حضور به موقع توانست به مدیریت ارزی بازار دست بزند و از افزایش دوباره قیمت‌ها جلوگیری کند. دومین سیگنال صعودی نیز پس از شدت گرفتن تنش‌های سیاسی منطقه به بازار ارز ارسال شد، اما دیری نپایید که بازارساز توانست نرخ ارز را کنترل و مانع از ادامه رشد قیمت‌ها شود. این بار نیز افزایش نرخ ارز نتیجه مستقیم یک تصمیم سیاسی است، موضوعی که نشان می‌دهد، با حضور دوباره بازارساز قیمت‌ها در بازار کنترل و جلوی پیشرفت نرخ‌ها گرفته شود.

گروهی به دنبال ایجاد جو روانی در بازار هستند
به هرحال بازار ارز، درحالی این روزها به جولانگاه دلالان و سودجویان تبدیل شده و همچنان در انتظار رشد بیشتر قیمت‌ها نشسته‌اند که رئیس کل بانک مرکزی در تازه‌ترین یادداشت اینستاگرامی خود به مردم توصیه کرده که از ورود به دام روانی سفته‌بازان و سودجویان پرهیز کنند.
عبدالناصر همتی در این یادداشت نوشت: درباره آنچه موجب تصمیم FATF برای اعلام اقدامات تقابلی علیه ایران شد ومطابق انتظار موجب خرسندی دولت امریکا و موجه نشان دادن تحریم‌های ظالمانه آنها شد، صحبتی نمی‌کنم. وی افزود: به‌دنبال این اقدام، همانگونه که قبلاً تأکید کردم، گروهی در تلاش بوده و هستند تا با ایجاد فضای روانی بی‌ثباتی و نیز اعلام نرخ‌های بی‌پایه و غیرمعاملاتی در فضای مجازی، در چارچوب فشارحداکثری امریکا، این تصمیمات را تکمیل کرده و ثبات بازارها، از جمله بازار ارز را دوباره به هم بزنند.
به گفته همتی، بانک مرکزی، با هیجانات بازار، هیجانی برخورد نمی‌کند، بلکه با رویکرد اصولی و استفاده از امکانات و روش‌های تجربه شده خود درطول ماه‌های گذشته و با رهیافت صبر و تدبیر، تلاش‌ها برای سفته بازی از طریق تحمیل شوک به بازار ارز را با تقویت اقدامات در دست اجرا، خنثی و ثبات لازم را به بازار اعاده خواهد کرد. به هموطنان نیز توصیه می‌کنم از ورود به دام روانی سفته‌بازان و سودجویان پرهیز کنند.

رشد قیمت‌ها متوقف شد
به هرحال بازارساز درحالی بر خنثی کردن شوک ایجاد شده در بازار ارز و بازگرداندن ثبات به این بازار تاکید کرده است که فعالان این بازار پیش‌بینی می‌کنند که این هدف محقق شود و در روزهای آینده شاهد کاهش قیمت‌ها در بازار ارز باشیم، روندی که از روز گذشته آغاز شده است.
امیر صادقی کارشناس و فعال بازار ارز دراین باره در گفت‌وگو با صمت با بیان اینکه پیش‌بینی‌ها حکایت ازاین امر داشت که با ورود ایران به لیست سیاه FATF، نرخ ارز همچون هفته‌های گذشته به رشد خود ادامه دهد و حتی جهش‌های شدید تری را تجربه کند افزود: جو ایجاد شده از نشست FATF و نگرانی‌هایی که از تصمیم این کارگروه مالی ایجاد شده بود، درحالی باعث شد ما در چند هفته گذشته شاهد رشد نرخ در در بازار باشیم که با قطعی شدن نتیجه این نشست، و ورود ایران به لیست سیاه، سبب شد تا نرخ ارز جهش زیادی را در چند روز گذشته تجربه کند.
او با بیان اینکه در نخستین روز هفته جاری، نرخ ارز حتی تا ۱۵ هزارو ۸۰۰ تومان نیز پیش رفت یادآورشد: شتاب رشد قیمت‌ها و شدت گرفتن هیجانات ارزی در بازار ارز باعث شد تا تقاضا نیز دراین بازار افزایش یابد و خیلی‌ها برای سرمایه‌گذاری وارد این بازار شوند که این خود در بالا رفتن نرخ‌ها مزید بر علت شد.
وی با تاکید براینکه اما همواره تجربه نشان داده زمانی که بازار ارز دچار هیجان می‌شود و قیمت‌ها لجام گسیخته رشد می‌کند، این جو فروکش خواهد کرد و این اتفاقی بود که از روز گذشته در این بازار آغاز شد یادآورشد: به این ترتیب دلاری که تا نرخ ۱۵ هزار و ۸۰۰ تومان پیش رفته بود، اواسط روز گذشته به ۱۵ هزار و ۳۵۰ تومان رسید و قیمت‌ها دراین بازار دچار تعدیل شد.
به گفته این کارشناس، ریسک بازار به شدت افزایش یافته بود و این انتظار وجود داشت که بانک مرکزی به این بازار ورود کند و قیمت‌ها را تحت کنترل درآورد و گویا این اتفاق در بازار ارز در حال رخ دادن است.
او با تاکید براینکه به نظرمیرسد که حضور بازارساز و اقدامات کنترلی بانک مرکزی در بازار ارز باعث متوقف شدن رشد قیمت‌ها شده است افزود: مردم باید متوجه ریسک این بازار باشند و در شرایطی که بازار دچار هیجان است سرمایه شان را وارد این بازار نکنند چون امکان متضرر شدنشان زیاد است.
صادقی همچنین به افزایش تقاضای خرید ارز به دلیل نزدیک شدن به ایام تعطیلات نوروز اشاره کرد و گفت: اگرچه در این مدت بخشی از تقاضاهای موجود در بازار همچون سال‌های گذشته به دلیل نزدیک شدن به پایان سال بوده است، اما این احتمال وجود دارد که با ورود ویروس کرونا به کشور، محدودیت‌هایی در سفرهای خارجی ایجاد شود که این موضوع می‌تواند در نهایت تقاضای خرید را در ایام پایانی سال کم کند.
به گفته این کارشناس، این احتمال وجود دارد که در روزهای آینده نرخ ارز کاهشی باشد و با کم شدن تدریجی هیجانات بازار، قیمت‌ها به عقب برگردد. این احتمال با ورود بازارساز و کاهش تقاضای خرید، دور از انتظار نیست.

ریسک سرمایه‌گذاری بالا رفت
اگرچه عمده دلیل افزایش نرخ ارز در روزهای گذشته، تصمیم FATF درباره ایران بوده است و همزمان نزدیک شدن به ایام پایانی سال و افزایش تقاضای خرید، بر اوج‌گیری نرخ دلار تاثیر گذاشته است، اما دلیل این رشد هرچه که هست، سبب شده این روزها سایر بازارها از جمله بازار طلا و سکه متاثر از این جریان با رشدهای شدیدی روبه‌رو شوند و رکوردهای تازه‌ای در نرخ بزند. از آنجایی که سکه همواره از افزایش نرخ دلار تبعیت کرده است، این بار نیز از هیجانات ارزی در امان نماند و سبب شد تا نرخ آن از سقف تاریخی خود عبور کند. به این ترتیب سکه تمام بهار آزادی طرح جدید به نرخ ۵ میلیون و ۷۲۰ هزار تومان رسید و طلای ۱۸ عیار نیز از مرز روانی ۶۰۰ هزار تومان عبور کرد که یک رکورد قیمتی در نوع خود محسوب می‌شود.
محمد کشتی‌آرای رئیس کمیسیون طلا و جواهر اتاق اصناف در گفت‌وگو با صمت با بیان اینکه تغییر نرخ سکه و طلا ناشی از دو عامل نوسان نرخ اونس جهانی طلا و نوسان نرخ ارز بوده است افزود: هر اونس طلا نسبت به هفته گذشته ۶۰ دلار افزایش یافته و نرخ دلار در بازار به دلیل قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF به بالاترین سطح خودش در یک سال گذشته رسید که این دوعامل به شدت بر بازار طلا و سکه اثر گذاشت و زمینه رشد شدید قیمت‌ها را دراین بازار رقم زد.
رئیس کمیسیون طلا و جواهر با بیان اینکه از روز جمعه که ایران در لیست سیاه FATF قرار گرفت قیمت‌ها لحظه‌ای دچار تغییر شد و نوسان‌های زیادی را تجربه کرد گفت: اما این هیجانات و تغییرات باعث نشد که تقاضای کاذبی در این بازار ایجاد شود که وجود نداشتن حباب در سکه دلیلی بر همین مدعاست.
به گفته او گران شدن نرخ طلا و سکه از یک سو و ریسک بالای این بازار از سوی دیگر، مانع ازاین شد که سرمایه‌ها و خریداران وارد این بازار شوند. به گفته کشتی‌آرای، البته با توجه به دوعامل رشد نرخ طلا و سکه، به نظر میرسد که بیشترین تاثیر را نرخ دلار بر این بازار داشته است که اگر به گفته بانک مرکزی، شوک ارزی در بازار خنثی شود می‌توان انتظار داشت روند نزولی قیمت‌ها در بازار طلا و سکه شدت بگیرد.
او با بیان اینکه البته در بازار دیروز ما شاهد کاهش جزیی قیمت‌ها بودیم که این نشان از این امر دارد که بانک مرکزی در حال مدیریت این بازار است که امیدواریم این روند ادامه دار باشد.
براساس این گزارش، اگرچه پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است با حضور بازارساز در بازار ارز همچون گذشته، ریزش نرخ‌ها در روزهای آتی حتمی باشد اما به دلیل نزدیک شدن به روزهای پایان سال و تصمیماتی که نااطمینانی نسبت به آینده اقتصادی را افزایش می‌دهد، همچنان نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی از آینده این بازار داشت و باید منتظر ماند و دید که سمت و سوی بازار ارز و به تبع آن سکه و طلا در روزهای آینده چه خواهد بود.


چاپ