اثرگذاری مثبت اجرایی شدن یک سیاست پولی

اقتصاد ایران با مشکلات زیادی روبه‌رو است، از نوسان‌های قیمتی و بی‌ثباتی بازارها گرفته تا حجم بالای نقدینگی، رشد تورم و... که در نهایت سبب شده تا دغدغه بخش‌های اقتصادی ازاین بابت تشدید شود.

در این بین نیز، یکی از مشکلات مهم که همواره نسبت به آن هشدار داده می‌شود و عدم کنترل آن می‌تواند مسبب دیگر مشکلات اقتصادی شود، حجم بالای نقدینگی در کشور است. نقدینگی بالا در اقتصاد می‌تواند ضمن افزایش تورم، زمینه بی‌ثباتی و حرکت منابع به سمت بخش‌های غیرمولد را فراهم کند و همچون سیلابی بخش‌های مهم اقتصادی را به سمت نابودی بکشاند. با توجه به اهمیت این موضوع هم بانک مرکزی مدتی است تصمیم گرفته تا به کارگیری ابزار سیاست عملیات بازار باز، گامی در جهت رفع این مشکل بردارد و جلوی رشد نقدینگی در کشور را بگیرد و در نهایت تورم را کنترل کند. بی‌تردید راه‌اندازی عملیات بازار باز با توجه به کارکردهایی که در بازار پولی و اقتصادی کشور دارد، می‌تواند بخش زیادی از این مشکلات را رفع کند و از این بابت باید این سیاست را یک اقدام مثبت ارزیابی کرد. اجرای سیاست عملیات بازار باز در حالی به صورت جدی در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفته که سایر کشورها دهه‌هاست اقدام به راه‌اندازی آن کرده‌اند و توانسته‌اند از طریق این ابزار رکود و تورم را در اقتصادشان کنترل کنند. به نظر می‌رسد اجرای این سیاست در کشور ما هم یک ضرورت است. مکانیسم عملیات بازار باز این گونه است که بانک مرکزی با خرید و فروش گروهی از اوراق بهادار تلاش می‌کند تا اهداف خود در بازار پول را اعمال کند. به این گونه که بانک مرکزی اختیار دارد به خرید و فروش اوراق اقدام کند و بانک‌ها نیز اختیار دارند این اوراق را بخرند یا بفروشند که این شرایط می‌تواند کمک زیادی به بازارهای بدهی و اوراق در ایران و در نهایت حجم نقدینگی را در کشور کنترل کند. از آنجایی که کارکرد این ابزار این است که منابع جمع آوری شده به شکل مناسب به بخش‌های مولد اقتصاد تخصیص داده شود، ازاین رو بانک مرکزی می‌تواند از طریق کم و زیاد کردن خرید و فروش اوراق، تعداد اوراق و حجم اوراق، نقدینگی را در کشور مدیریت و براساس اولویت‌های اقتصادی، آن را به سمت بخش‌های مهم اقتصاد سوق دهد و این موضوعی است که باعث رشد و توسعه بخش‌های اقتصاد خواهد شد و نتایج مثبت آن به کل اقتصاد کشور خواهد رسید. به هرحال با توجه به کارکردهای این مکانیسم پولی در اقتصاد، می‌توان انتظار داشت راه‌اندازی سیاست عملیات بازار باز آثار مثبتی را برای اقتصاد کشور ایجاد کند اما اینکه ابعاد این اثرگذاری تا چه اندازه وسعت داشته باشد، به طور قطع وابسته به نحوه اجرای آن و گذر زمان است.
علی صادقین ـ کارشناس اقتصاد


چاپ