با وجود فعالیت تعداد بالای بانک‌های کشور

صنعت از بانک دست خالی برمی‌گردد

زهره محسنی شاد - گروه بانک و بیمه: این روزها وقتی پا به هر خیابان شلوغی که می‌گذاریم، شاهد این هستیم که بسیاری از فروشگاه‌ها و مراکز خرید جای خود را به لوگو و تابلوهای مختلفی از بانک‌ها و شعب‌شان داده‌اند.

این افزایش ناملموس چنان است که این سوال در ذهن نقش می‌بندد. آیا واقعا این همه بانک برای اقتصاد یک کشور لازم است؟
امروزه صنعت بانکداری به یک حرفه سودآور تبدیل شده و هر روز به متقاضیان تاسیس این موسسه‌های مالی و به‌دنبال آن افزایش شعب آنها افزوده می‌شود، اما آن‌طور که مشخص است خدماتی که بانک‌ها ارائه می‌کنند چندان خدمات قابل قبولی نیست؛ چراکه طی این سال‌ها شاهد این بودیم که بسیاری از بخش‌های اقتصادی به‌خصوص واحدهای تولیدی و صنعتی به حالت نیمه تعطیل و تعطیل درآمده‌اند، در حالی‌که بانک‌ها به‌عنوان منبع تامین‌کننده منابع در اقتصاد کشور، حمایت چندانی از این بخش‌ها نکرده‌اند یا بدون هیچ‌گونه تمایزی خدمات یکسانی را در اختیار مشتریان‌شان قرار می‌دهند.
به هرحال کارشناسان و صاحبنظران اقتصادی براین باورند که بالا بودن تعداد بانک‌های موجود در کشور به‌علاوه شعب‌شان چندان اتفاق خوبی نمی‌تواند برای اقتصاد کشور باشد، به‌خصوص در شرایطی که بانک‌ها از نقش اصلی خودشان فاصله گرفته‌اند و حمایت چندانی هم از بخش‌های اقتصادی نمی‌کنند.

 


 تعداد بانک‌ها با شرایط اقتصاد جور نیست
یکی از کارشناسان اقتصادی در این رابطه در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با انتقاد از افزایش بیش از حد تعداد بانک‌ها در کشور بیان کرد: متاسفانه در حال حاضر شرایط به گونه‌ای است که تعداد بانک‌ها با شرایط اقتصادی کشور چندان جور نیست. علی قنبری با بیان اینکه تعداد بانک‌ها در حالی رو به افزایش است که کمک چندانی در جهت پیشرفت کشور نمی‌کنند، تصریح کرد: در حال حاضر بانک‌ها بسیار از نقش اصلی خود دور شده‌اند و بیشتر به‌دنبال فعالیت‌های واسطه‌گری هستند، به‌طوری‌که نسبت به ارائه تسهیلات و ارائه خدمات به فعالان بخش تولید، خود را چندان موظف نمی‌دانند و این بخش را یاری نمی‌کنند. وی با بیان اینکه در حال حاضر شرایط ایجاب می‌کند که تمامی بخش‌ها ازجمله نظام بانکی ما به حمایت از بخش تولید و صنعت بپردازند و سرمایه‌ها را به این سمت سوق دهند، گفت: برای برون‌رفت از رکود فعلی که در بخش اقتصاد کشور حاکم است به نظر می‌رسد که به جای افزایش تعداد بانک‌ها باید سرمایه‌گذاری‌ها به سمت بخش مولد کشور سوق پیدا کند. قنبری ادامه داد: در چنین شرایطی که تعداد بانک‌های کشور بسیار افزایش یافته است، بانک مرکزی به‌عنوان متولی این بخش باید سازوکاری را فراهم کند که از گسترش بیش از حد بانک‌ها جلوگیری شود و بانک‌های موجود در کشور هم منابع هرچند کمشان را به سمت تولید و صنعت سوق دهند.

 


 بانک‌ها تخصصی فعالیت کنند
یکی دیگر از کارشناسان اقتصادی هم در این‌باره در گفت‌وگو با خبرنگار ما با بیان اینکه بانک‌ها همواره از پرداخت وام به بخش‌های اقتصادی سر باز می‌زنند و این امر موجب کمبود نقدینگی این بخش‌ها شده است، افزود: طی سال‌های اخیر به شکل بی‌رویه هر روز به تعداد بانک‌ها و شعب آنها افزوده شده و این درحالی است که حمایت‌ها هر روز از بخش تولید و صنعت کمتر می‌شود و این معضلی است که اقتصاد کشور را تهدید می‌کند.
علیرضا امینی با بیان اینکه بانک‌ها نقدینگی را از سطح جامعه جمع‌آوری می‌کنند و آن‌را به جای اینکه صرف بخش‌های مولد اقتصاد کنند در جایی هزینه می‌کنند که برایشان سودآوری دارد، توصیه کرد: در شرایط کنونی که بنگاه‌های اقتصادی و واحدهای تولیدی با مشکل منابع مواجه هستند، بانک‌ها باید با شناسایی بخش‌های واقعی اقتصاد و با اطمینان بیشتر در جهت برقراری ارتباط بین بانک و صنعت گام بردارند و مبادرت به پرداخت تسهیلات به این بخش‌ها کنند تا حمایت‌های بانکی باعث رونق کسب‌وکار و بخش مولد کشور شود. وی با بیان اینکه با وجود رشد تعداد بانک‌ها و شعب‌شان، اما همچنان این خلأ در سیستم بانکی احساس می‌شود که چرا بانکداری ما در حوزه‌های تخصصی آن‌طور که باید و شاید وارد نمی‌شود، تصریح کرد: فعالیت عام و یکسان بانک‌ها باعث شده است که همه آنها به یک شکل و شیوه خدمات ارائه کنند، اما اگر این حالت به شکل تخصصی تغییر کند، این امر موجب می‌شود که بانک‌ها در شناسایی بخش‌های نیازمند اعتبار مطلوب‌تر عمل کنند و منابع در جای خودش هزینه کرد شوند.

 


 بانک‌های فعلی پاسخگوی نیاز بخش اقتصاد نیستند
البته در این بین کارشناسانی هم هستند که دیدگاهی به غیر این دارند. یکی از کارشناسان حوزه اقتصاد در این‌باره با بیان اینکه تعداد بانک‌های کشور نسبت به شرایط اقتصادی کشور چندان هم زیاد به نظر نمی‌رسد، گفت: با توجه به نیازی که از سوی فعالان اقتصادی احساس می‌شود، به نظر می‌رسند که همین تعداد بانک‌ها هم برای پاسخگویی به نیاز این بخش‌ها کم باشد. ابراهیم شیخ‌زاده با تاکید براین موضوع که این تفکر وجود دارد بانک‌ها از بخش تولید و صنعت حمایت نمی‌کنند، افزود: با توجه به منابع کمی که در اختیار بانک‌ها قرار دارد به نظر بنده بانک‌ها حتی بیش از حد توان خود تسهیلات پرداخت کرده‌اند، اما چون این تسهیلات برای فعالان صنعتی و تولیدی گران و به‌صرفه نیست، به همین دلیل این امر مشتبه می‌شود که بانک‌ها از بخش تولید حمایت نمی‌کنند.
به گفته این کارشناس اقتصادی، بالا بودن نرخ تجهیز منابع در شبکه بانکی سبب شده است که نرخ سود تسهیلات در بانک‌ها گران باشد که اگر قیمت هزینه تمام شده در بانک‌ها کاهش یابد می‌توان امیدوار بود که نرخ سود تسهیلات هم در بانک‌ها کم شود و این امر موجب حمایت از بخش تولید و صنعت کشور شود.
به هرحال در شرایطی که افزایش تعداد بانک‌های کشور با مخالفان و موافقانی همراه است، اما نظرات صاحبنظران اقتصادی بر این موضوع که باید از بخش تولید وصنعت حمایت شود مشترک است، بنابراین رفع نیاز این بخش‌ها باید به‌عنوان نخستین اقدام از سوی بانک‌ها مورد توجه قرار گیرد تا این امر در نهایت به توسعه اقتصادی کشور منجر شود.


چاپ