مجلس یازدهم هنرمندان را موظف به پرداخت مالیات کرد

مالیات‌ستانی از اهل هنر رواست؟

گزارش‌های دیوان محاسبات از سال ۹۹ نشانگر آن است که برخی گروه‌ها که طبق قانون موظف به پرداخت مالیات بودند به هر اقدامی متوسل شده‌اند تا از زیر بار پرداخت مالیات به دولت فرار کنند.

جالب اینجاست که تقریبا همه این گروه‌ها نیز به نوعی از پرداخت مالیات شانه خالی کردند که هنرمندان با درآمد بالا نیز یکی از همین گروه‌ها هستند. البته طبق آنچه برای سال ۹۹ پیش‌بینی شده بود، تنها بازیگران و اینفلوئنسرهای اینستاگرامی موظف به پرداخت مالیات شده بودند، ‌موضوعی که در بودجه ۱۴۰۰ نیز پیش‌بینی و مصوب شده است. با توجه به اصلاحات کمیسیون تلفیق بر لایحه بودجه۱۴۰۰، به نظر می‌رسد مجلس یازدهم نیز درآمدی را محل درآمدهای خرد و کلان هنرمندان در نظر گرفته است. طبق آنچه رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس اعلام کرده، قرار است در سال ۱۴۰۰ بخش قابل‌توجهی از کسری بودجه دولت از محل مالیات تامین شود که یکی از منابع پیش‌بینی شده برای اخذ مالیات در سال آینده هنرمندانی هستند که بیش از ۲۰۰میلیون تومان درآمد سالانه دارند.

سال گذشته نیز تصمیم دولت و مجلس برای اخذ مالیات از هنرمندان واکنش‌های زیادی را به‌‌دنبال داشت اما به هر نحوی که شده هنرمندان مشمول مالیات موفق به شانه خالی کردن از زیر بار مالیات شدند که همین موضوع نیز زمینه‌ساز تصمیم اخیر مجلس یازدهم شده است. موافقان این طرح معتقدند هنرمندان نیز مانند سایر قشرهای جامعه موظف به پرداخت مالیات بوده و نباید هیچ فرقی با کارمندانی که بیشترین میزان مالیات را پرداخت می‌کنند داشته باشند.

 البته مخالفان اجرای این بند از بودجه نیز اعتقاد دارند که فقط درصد بسیار اندکی از هنرمندان هستند که درآمدهای قابل‌توجهی داشته و مشمول پرداخت مالیات می‌شوند، پس شاید بهتر بود فهرستی از این عده که به اصطلاح سلبریتی نامیده می‌شوند، تهیه کرد تا سره از ناسره مشخص شود.

چه کسانی از پرداخت مالیات معاف هستند؟

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی گفت: هنرمندان تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان درآمد سالانه، معاف از مالیات هستند و مازاد بر آن شامل پرداخت مالیات به صورت پلکانی می‌شود.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، احمد راستینه با اشاره به اینکه مالیات یکی از پایه‌های اساسی ایجاد درآمد برای اداره جامعه است، افزود: در کشور ما هم امروز همه افرادی که به نحوی درآمد کسب می‌کنند از جمله کارگران و کارمندان، مشمول پرداخت مالیات هستند، به جز کسانی که سقف حقوق آنها ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است که معاف از مالیات هستند و مازاد بر آن مشمول پرداخت مالیات به صورت پلکانی خواهد شد. وی با بیان اینکه در جهان بسیاری از سلبریتی‌ها و هنرمندان با درآمد بالا تا ۶۰ درصد درآمدشان را مالیات پرداخت می‌کنند، گفت: این قشر در کشور ما تا کنون استثنا بوده‌اند، اما براساس قانون مجلس، از سال ۱۴۰۰ آنها مشمول پرداخت مالیات می‌شوند.

راستینه با اشاره به اینکه هنرمندانی که درآمد‌های کلان میلیاردی دارند در جامعه ما بسیار کم هستند، افزود: این قانون کمک می‌کند تا عدالتی در زمینه درآمد و مالیات‌ها شکل بگیرد. وی افزود: البته با اجرای این قانون خطر قرارداد‌های زیرزمینی و مخفی وجود دارد، اما مجلس به‌طور ویژه دستورالعمل اجرایی دولت را با قانون تطبیق خواهد داد و اگر این دستورالعمل نتواند روش شفافی برای قرارداد‌ها پیش‌بینی کند، مجلس ورود خواهد کرد و در تنظیم این آیین‌نامه اجرایی به دولت کمک خواهد کرد.

مگر خون هنرمند رنگین‌تر از کارگران است؟

محمد کاسبی، بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون با اشاره به نابرابر بودن قوانین در زمینه اخذ مالیات و تبعیض مثبت برای هنرمندان، به صمت گفت: مگر خون هنرمندان رنگین‌تر از آن کارگری است که در سرما و گرما کار می‌کند و مالیات هم می‌پردازد؟ چرا او باید مالیات بدهد اما هنرمندان معاف باشند؟

وی در ادامه افزود: در تمام دنیا دولت‌ها از افرادی که کار می‌کنند، مالیات می‌گیرند، من دوستانی در اروپا دارم که دولت بخش زیادی از درآمد آنها را به‌عنوان مالیات می‌گیرد. اصلا این دولت‌ها خودشان را با اتکا به درآمد همین مالیات‌ها اداره می‌کنند، ما نیز مانند سایر کشورها باید از همین الگو پیروی کنیم.

بی‌توجهی به منابع مالیاتی

کاسبی با اشاره به رویه دولت ایران در زمینه مالیات‌ستانی از اقشار گوناگون، عنوان کرد: اما در کشور ما به‌دلیل اینکه نفت وجود دارد دولت تا به حال در زمینه اخذ مالیات بی‌توجه بوده و خودش را هم محتاج به دریافت مالیات از مردم ندیده است. البته تا به حال از اقشار زحمتکشی مانند معلمان و کارمندان مالیات گرفته شده اما حالا که قرار است سایر بخش‌ها نیز شامل پرداخت مالیات شوند نباید برای هنرمندان استثنا قائل شد.

گاهی هم بخشودگی مالیاتی

این بازیگر کهنه‌کار سینما، تئاتر و تلویزیون به موضوع درآمدهای اندک بسیاری از هنرمندان اشاره کرد و به صمت گفت: البته نمی‌توان از همه هنرمندان هم مالیات گرفت، چون درآمدشان به حدی پایین است که اصلا مالیاتی شامل حالشان نمی‌شود، اما افرادی که درآمدشان از یک سطحی بالاتر است باید بدون هیچ حرف و حدیثی مالیات خود را به دولت پرداخت کنند. البته این مسئله که همان بخشودگی مالیاتی نام دارد باید برای همه اقشار کشور که از میزانی کمتر درآمد دارند باید رعایت شود و باز هم در این مورد هنرمندان نباید مستثنا باشند.

برخورد احساسی نکنیم

این هنرمند پیشکسوت کشورمان در ادامه با تاکید بر اجتناب از برخورد احساسی با این موضوع، بیان کرد: برای مثال از افرادی که کمتر از ۳میلیون تومان درآمد ماهانه دارند، مالیاتی گرفته نمی‌شود، همین قانون هم باید درباره هنرمندان رعایت شود و از هر کسی که بیش از حد معین شده دریافت می‌کند، مالیات اخذ شود. ما نمی‌توانیم وقتی کار به هنرمندان که می‌رسد احساسی رفتار کنیم یا استثنا قائل شویم، ما هم بخشی از این جامعه هستیم و باید مانند همه مردم که مشمول هستند، مالیات پرداخت کنیم.

کاسبی با یادآوری میزان درآمدهای اندکی اقشار حقوق‌بگیر جامعه، تاکید کرد: البته به غیر از اینکه دولت به درآمدهای نفتی اتکا داشته، دلایل دیگری هم برای اخذ نکردن مالیات از قشرهای گوناگون جامعه وجود دارد که حقوق غیرعادلانه کارمندان و کارگران یکی از مهم‌ترین آنهاست. به این معنا که سطح درآمد کارگران به اندازه‌ای پایین است که اصلا چیزی برای گرفتن مالیات از سوی دولت باقی نمی‌ماند.

همه در ظاهر مدافع ضعفا هستند!

این بازیگر مطرح با انتقاد از رویکرد اغلب هنرمندان درباره این دست مسائل، اظهارکرد: از سویی هم اگر با هر هنرمندی صحبت کنیم، هم در موضع اپوزوسیون صحبت خواهد کرد و هم اینکه خود را مدافع حقوق ضعفا و مخالف قلدرها و ظالمان نشان می‌دهد اما وقتی نوبت پرداخت مالیات می‌شود هزار بهانه می‌آورند. دلیل آن چیست؟ مگر خون ما رنگین‌تر از آن کارمند و معلمی است که به سختی درآمد اندکی را کسب می‌کند و مالیات هم می‌پردازد؟

جان کلام!

کاسبی در پایان به لزوم نگاه مساوی به هنرمندان با سایر مردم تاکید و خاطرنشان کرد: ختم کلام اینکه، من به‌عنوان یک هنرمند مردمی باید زندگی مشابه آنچه مردم دارند، داشته باشم و ضمنا در برابر قوانین هم باید با سایر شهروندان ایرانی مساوی باشم. دلیلی ندارد یک فرد تنها به‌دلیل هنرمند بودنش از پرداخت مالیات معاف باشد اما اقشار زحمتکش و کم‌درآمد هر ماه مالیات خود را به دولت بپردازند، این انصاف نیست.

همه هنرمندان پولدار نیستند!

برخی دیگر نیز نظرات متفاوتی دارند. محسن چگینی، تهیه‌کننده و کارگردان سینما و تلویزیون با ناهمگون دانستن خانواده هنر در ایران، به صمت گفت: جامعه هنرمندان از همگونی و برابری در میزان درآمدها برخوردار نیست، به‌عنوان مثال، درآمد بازیگر با بازیگر دیگر فرق دارد یا تهیه کنندگانی هستند که درآمدهای کلانی دارند اما در عوض بسیاری از تهیه‌کنندگان از چنین درآمدهایی برخوردار نیستند.

وی در ادامه افزود: البته کف درآمدی را مشخص کرده‌اند که تنها افرادی را شامل شود که از این مقدار درآمد بیشتری را در سال کسب می‌کنند اما در مجموع باید به آن ناهمگونی توجه داشت.

کار هنری فصلی است

چگینی با اشاره به فصلی بودن کار اغلب اهالی هنر، عنوان کرد: از سویی هم درآمد اغلب هنرمندان فصلی است و به‌طور ثابت حقوقی را از جایی دریافت نمی‌کنند. مثلا شما با قشری طرف نیستید که پس از ۳۰سال کار بازنشسته شود، بلکه افرادی را می‌بینید که ممکن است ماه‌ها هیچ کاری نداشته باشند و هیچ درآمد مستمری هم در این مدت کسب نکنند.

این تهیه‌کننده و کارگردان مشهور به تفاوت میزان درآمد هنرمندان در سال‌های متمادی اشاره کرد و به صمت گفت: شاید یک هنرمند در یک سال ۳۰۰میلیون تومان کار کند اما سال بعدی ۳۰میلیون تومان درآمد داشته باشد و حتی ممکن است در برخی سال‌ها هیچ کاری ندارند که درآمدی هم از قبل آن نصیب‌شان شود؛ بنابراین این معیار که هرکس بیش از ۲۰۰میلیون تومان درآمد داشته باشد را باید مشمول پرداخت مالیات کرد، چندان منطقی به نظر نمی‌رسد.

مالیات‌ستانی از اهل هنر رواست؟

چگینی در پایان با تاکید بر لزوم رعایت شفافیت و دقت در اجرای این طرح، خاطرنشان کرد: البته شاخص شفافیت هم در این زمینه بسیار تعیین‌کننده خواهد بود، اگر بتوانند به ‌طور کاملا شفاف و دقیق افراد را دسته‌بندی کنند می‌توان گفت که طرح خوبی است، اما اگر قرار باشد همه هنرمندانی که از ۲۰۰میلیون تومان بیشتر درآمد دارند را شامل پرداخت مالیات کنند به‌دلایلی که پیشتر گفته شد کارآیی چندانی نخواهد داشت و به ضرر افرادی می‌شود که واقعا توان پرداخت مالیات را ندارند.

سخن پایانی...

باتوجه به واکنش بیشتر هنرمندان به این تصمیم مجلس، به نظر می‌رسد هیچ‌کس مخالف اخذ مالیات از سلبریتی‌های دنیای هنر و فضای مجازی نیست اما در این بین نگرانی‌های زیادی وجود دارد که حتی موافقان این طرح را نیز مردد کرده‌ است. مهم‌ترین ابهام این طرح چگونگی مقابله با راه‌های فرار مالیاتی سلبریتی‌هاست. طبق گزارشاتی که پی‌ تر نیز به آن اشاره شد، بسیاری از هنرمندان مشمول پرداخت مالیات در سال جاری با اتخاذ روش‌هایی که هنوز روشن نیست موفق به فرار از پرداخت مالیات خود شده‌اند.

موضوع دیگری که مدافعان دریافت مالیات از هنرمندان را نگران کرده، اجرای غیردقیق و نادرست این طرح است. این عده با یادآور شدن سابقه نه‌چندان قابل اعتماد نهاد‌های اجرایی در زمینه اجرای مصوبات، نگران افرادی هستند که درآمدی به مراتب کمتر از ۲۰۰ دارند اما ممکن است به‌دلیل فقدان بانک اطلاعاتی جامع، در حلقه سازمان امور مالیاتی کشور گرفتار آیند.

از سویی هم بحث فساد مطرح می‌شود، زیرا بسیاری بر این باورند که عده‌ای از صاحبان سرمایه در زمینه‌های گوناگون همواره برای فرار مالیاتی تلاش کرده و در این راه مبالغ کلانی هم هزینه شده تا پرونده مالیاتی آنها به کلی بسته شود. منتقدان این طرح به اظهارات برخی از مقامات درباره اولویت بخشیدن به هنرمندان برای دریافت واکسن کرونا اشاره کرده و از امکان تسری این نگاه به مقوله اخذ مالیات ابراز نگرانی می‌کنند‌.

 


چاپ