به بهانه تجمع عده‌ای از هنرمندان در برابر ساختمان مجلس شورای اسلامی

کرونا، تئاتری‌ها را به بهارستان کشاند

همزمان با نزدیک شدن به یک‌سالگی کرونا در کشورمان، خبری منتشر شد که نشانه بسیار روشنی از تاثیر مخرب این ویروس بر معیشت است.

چند روز پیش رسانه‌های رسمی کشور از تجمعی اعتراضی اما آرام و بدون حاشیه در برابر ساختمان مجلس شورای اسلامی خبر دادند که با حضور جمعی از هنرمندان حوزه تئاتر برگزار شد. این تجمع که ازسوی خانه تئاتر ترتیب داده شد، در اعتراض به وضعیت معیشتی هنرمندان تئاتر و تعطیلی نمایش‌ها برگزار شد.

درخواست اصلی شرکت‌کنندگان در این اعتراض آرام، رسیدگی به مشکلات معیشتی هنرمندان تئاتر و لحاظ کردن این موارد در بودجه ۱۴۰۰ بود که نامه و بیانیه‌ای نیز با همین مضمون خطاب به مجلس یازدهم نوشته و قرائت شد. طبق پیگیری‌های صمت این نامه در اختیار محمدباقر قالیباف قرار گرفته که وی نیز مسئولیت پیگیری آن را برعهده اعضای کمیسیون تلفیق بودجه قرار داده است!
اما در این بین هستند کارشناسان و هنرمندان عرصه تئاتر که با این نوع اعتراض مخالف بوده و آن را در راستای نمایش تبلیغاتی می‌دانند. این گروه به همین دلیل اعتراضی بودن ماهیت این حرکت عده‌ای از اهالی تئاتر را از اساس حرکتی منتفی تلقی می‌کنند.

برخی فعالان عرصه هنر بر این باورند که کرونا و برخی سیاست‌های غلط در مواجهه با این بحران باعث شده آسیب‌های شدیدی بر پیکره فرهنگ و هنر کشور وارد شود. با این همه بر این نکته نیز تاکید می‌شود که نباید وارد بازی جریانات سیاسی شد. البته موافقان و شرکت‌کنندگان در این تجمع با ارجاع مخالفان به وضعیت وخیم معیشتی هنرمندان و درآستانه ورشکستگی قرار گرفتن برخی سالن‌داران تئاتر سعی در قانع کردن منتقدان دارند و معتقدند حتی اگر عده‌ای در پی سوءاستفاده از این حرکت باشند بازهم باید برای احقاق حق هنرمندان و فعالان این حوزه تلاش کرد.


وزارت ارشاد پیشنهاد دهد، مجلس تایید می‌کند


علیرضا شهبازی، نماینده مردم نهاوند و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی با تایید امکان گنجاندن ردیفی برای کمک به هنرمندان آسیب‌دیده از کرونا به صمت گفت: مطالبه این عزیزان کاملا منطقی است و کمیسیون تلفیق هم می‌تواند بندی را برای کمک به هنرمندان این حوزه در بودجه اختصاص دهد.

وی در ادامه افزود: البته اول باید وزارت ارشاد پیشنهاد آن را به کمیسیون تلفیق ارائه کند تا اعضای کمیسیون نیز بر سر آن به بحث و گفت‌وگو بپردازند، اما باتوجه به اینکه بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۰ هنوز به اتمام نرسیده، این امکان هنوز وجود دارد.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی با اشاره به وضعیت معیشتی نامطلوب هنرمندان در ایام تعطیلی‌های کرونایی، عنوان کرد: اتفاقا این مسئله بسیار مهم است و وزارت ارشاد باید به آن توجه ویژه‌ای داشته باشد.البته فقط هنرمندان حوزه تئاتر این مشکل را ندارند بلکه بسیاری از فعالان حوزه‌های مختلف فرهنگی این روزها با معضلات عدیده معیشتی مواجهند که باعث شده خانواده‌های این عزیزان هم دچار مشکل شوند.


نماینده مردم نهاوند و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در پایان ضمن تاکید بر اهمیت گنجاندن بخش‌هایی در بودجه با هدف کمک به آسیب‌دیدگان کرونا، به صمت گفت: به‌دلیل اینکه همه‌گیری کرونا مربوط به یک سال اخیر می‌شود تا به حال چنین بندها و ردیف‌هایی در بودجه وجود نداشته اما باتوجه به مشکلات معیشتی ناشی از محدودیت‌های اجتماعی لزوم اقدام در راستای کمک به اهالی فرهنگ و هنر نیز بیش از پیش احساس می‌شود.


یک تجمع آرام و مدنی با هدف احقاق‌حق تئاتری‌ها


شهرام گیل‌آبادی، مدیرعامل خانه تئاتر در گفت‌وگو با صمت به دلیل تجمع هنرمندان حوزه تئاتر در برابر ساختمان مجلس شورای اسلامی اشاره کرد و گفت: خطرات جدی معیشتی که خانواده‌های جامعه بزرگ تئاتر ایران را تهدید می‌کند دلیل اصلی شکل‌گیری این تجمع بود. وی در ادامه افزود: این مشکلات باعث شده بچه‌های تئاتر بی‌پناه باشند و متاسفانه مسئولان هم برنامه‌ریزی جدی برای حل آنها ندارند، کسی هم پاسخگوی این وضعیت نیست؛ از همین رو تصمیم گرفته شد تا در یک تجمع یک‌ساعته (از ساعت ۱۰ تا ۱۱صبح ۱۴دی) بسیار آرام، شکیل و مدنی اعتراض خود را به گوش مجلس و مردم برسانیم.


۱۰ ماه تعطیلی و مشکلات معیشتی


گیل‌آبادی در ادامه با اشاره به تعطیلی‌های ناشی از شیوع کرونا عنوان کرد: حدود۱۰ ماه است که سالن‌های تئاتر تعطیل است و بچه‌ها کار و درآمدی ندارند. از طرفی هم هنرمندان تئاتر بیمه بیکاری ندارند تا با استفاده از آن کمی از مشکلات معیشتی خود را حل کنند. این مسائل باعث شد تئاتری‌ها سعی در رساندن صدای خود به مسئولان داشته باشند اما وقتی پاسخ درخوری از دولت گرفته نشد، تصمیم گرفتند یک تجمع آرام و بدون حاشیه را ترتیب دهند تا مطالبات خود را مطرح کنند.
وی در ادامه به همزمانی برگزاری این تجمع با دوره بررسی لایحه بودجه در مجلس اشاره و بیان کرد: می‌دانیم که در ایام تصویب بودجه در مجلس هستیم و کمیسیون تلفیق در حال بررسی لایحه بودجه است.

ما نیز امیدواریم اعضای محترم این کمیسیون برای تامین نیازهای برحق خانواده تئاتر فکری بکنند تا شاید اندکی از مشکلات این هنرمندان برطرف شود.
مدیرعامل خانه تئاتر با اشاره به ارجاع مطالبات مطرح شده در این تجمع به ۳ کمیسیون مربوطه، به صمت گفت: نامه‌ای هم که تهیه شده بود، به‌دست رئیس مجلس شورای اسلامی رسیده و ایشان نیز این نامه را برای پیگیری به کمیسیون‌های فرهنگی، اجتماعی و تلفیق ارجاع داده‌اند.


یک مدل مدنی موفقیت‌آمیز


گیل‌آبادی ضمن توضیح درباره نحوه برگزاری این تجمع، یادآور شد: همانطور که گفته شد این تجمع یک‌ساعته در آرامش کامل برگزار و بیانیه‌ای هم به نمایندگی از هنرمندان این حوزه قرائت شد. نمایندگان صنوف ۱۷گانه تئاتر که در این اجتماع حضور داشتند، پس از قرائت بیانیه، در کمال آرامش محل را ترک کردند.

وی افزود: به‌اعتقاد من این تجمع یک مدل مدنی موفقیت‌آمیز از یک اعتراض صنفی منطقی بود، اما امیدوارم که پیگیری این مسئله منتج به رفع معضلات و مشکلات هنرمندان تئاتر شود؛ در غیر این صورت نمایندگان صنوف ۱۷گانه تصمیم به تداوم جدی پیگیری‌ها گرفتند، به‌گونه‌ای که اگر نیاز باشد از طریق مراجع رسمی دیگر مانند دولت نیز مطالبات خود را دنبال کنند.

مدیرعامل خانه تئاتر در پایان با انتقاد از عملکرد مسئولان ذی‌ربط در ۱۰ماه اخیر، خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود وزارت ارشاد و خصوصا سازمان برنامه و بودجه این مسئله را هرچه زودتر پیگیری کنند. به‌نظرم آقایان نوبخت و پورمحمدی باید در این زمینه پاسخگو باشند. سازمان تامین اجتماعی نیز باید در زمینه بیمه‌ها و خدمات رفاهی هنرمندان پاسخگوی مطالبات مطرح‌شده باشد. البته تسهیلاتی هم از طرف وزارت کار اختصاص داده شد اما این وام‌ها دردی را از هنرمند تئاتر دوا نمی‌کند. باید توجه داشت وام ۵ میلیون تومانی که با سود ۱۴درصد به هنرمند (مخصوصا تئاتر) داده می‌شود نمی‌تواند مشکلات معیشتی او را حل کند.


بین منابع بودجه و خسارات توازنی برقرار نیست


مدیر کل اداره هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ با تاکید بر تصویب بیمه بیکاری هنرمندان نمایشی در هیات دولت از آن به‌عنوان گام اجرایی در راستای حمایت از خانواده تئاتر کشور نام برد و گفت: با هنرمندان همدردیم اما به‌علت محدودیت منابع تخصیصی توازنی بین حمایت‌ها و خسارت‌های وارده وجود ندارد.

به گزارش ایرنا، شیوع ویروس کرونا در اسفند ۱۳۹۸ در کنار تمامی مشکلاتی که برای جامعه و کشورمان همسو با دیگر کشورهای جهان ایجاد کرد، حکم به تعطیلی فعالیت‌های فرهنگی و هنری ازجمله در عرصه تئاتر در راستای جلوگیری از شیوع این ویروس درست در زمانی که شاهد آغاز یکی از گرم‌ترین فصل‌های اجرای آثار نمایشی یعنی اسفند و تعطیلات نوروزی ۱۳۹۹ پیش روی هنرمندان بود، داد.

در چند وقت اخیر و با پیگیری‌های سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شاهد مصوب شدن بیمه بیکاری هنرمندان تئاتر در هیات دولت بودیم اما با سخت‌تر شدن شرایط درنهایت خانه تئاتر به‌عنوان تنها نهاد صنفی، هنرمندان تئاتر را بر آن داشت تا در همراهی با تنی چند از اعضای هیات‌مدیره و تعدادی از هنرمندان تئاتر روز چهارشنبه، ۱۴ دی مقابل مجلس شورای اسلامی تجمعی آرام و فارغ از مباحث و جناح‌بندی‌های سیاسی برگزار کنند و ضمن قرائت بیانیه‌ای خواستار تعامل و همراهی هرچه بیشتر اعضای خانه ملت در حمایت از خانواده تئاتر شوند.

قادر آشنا، مدیر کل اداره هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره تجمع یکشنبه، ۱۴ دی تعدادی از اعضای خانه تئاتر مقابل مجلس شورای اسلامی و بیان مطالبات‌شان درباره موارد شش‌گانه و نکاتی که به آن اشاره داشت، گفت: در ابتدا لازم است بر این موضوع تاکید داشته باشم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تجمع و بیان مطالبات صنفی از حقوق عامه مردم به‌شمار می‌رود؛ بنابراین هنرمندان و اعضای خانه تئاتر به‌عنوان نهاد صنفی آنها براساس همین قانون مقابل مجلس حضور یافتند و نکاتی را بیان کردند.

وی ادامه داد: در این میان هم نوع رفتاری که انجام گرفته، هم سعه صدری که به خرج داده شد و آن بیانیه خوانده شده، خود نشان‌دهنده سعه صدر دو طرف در بحث قانون‌مندی و رفتاری در چارچوب قانون بوده که گفته‌ها و درخواست‌های‌مان را به شیوه متمدنانه بیان کنیم. گرچه بهتر این بود در حالی که ملت‌های منطقه به احترام کاوه آهنگر و رستم دستان ایران‌زمین سر تعظیم فرود آورده و از مردم ایران که در نابودی جانی‌ترین و خون‌خوارترین گروهک تروریستی نقش محوری داشته‌اند، قدردانی می‌کنند و از طرفی ملت ایران سالگرد شهادت فرزندان خود را گرامی داشته، این تجمع در زمان دیگری صورت می‌گرفت، اما از سوی دیگر، نکته‌ای که لازم است مردم عزیز و هنرمندان شریف خانواده تئاتر بدانند آن است که در شرایطی که کشور ما در تحریم ظالمانه به‌سر می‌برد و مبارزه و جنگ اقتصادی سختی را پشت سر می‌گذارد و درگیر آن است، همچنین ویروس کرونا نیز ایران را مانند تمامی کشورهای جهان زمین‌گیر کرده، باید اقدامات و فعالیت‌هایی که بنا به وظیفه و در حد مقدورات تا این لحظه برای برطرف ساختن آلام اهالی صبور، بامتانت و ارجمند فرهنگ و هنر صورت گرفته نیز موردرصد قرار گیرد.

مدیر کل اداره هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به آنکه در بازتاب آسیب‌ها و اقداماتی که برای رفع موانع و کمک به خانواده تئاتر ایران صورت گرفته، باید دو محور و موضوع کلان را در نظر داشت، خاطرنشان کرد: نخست موضوع کلی است که به جامعه و خانواده هنرمندان سراسر کشور در تمامی شاخه‌ها بازمی‌گردد و نکته دوم به‌طورخاص معطوف به فعالیت‌های اداره کل هنرهای نمایشی می‌شود.


سخن پایانی...


اگر ادعای مخالفان این تجمع اعتراضی درست باشد و برگزارکنندگان با انگیزه‌های سیاسی دست به این حرکت زده باشند، باید زنگ خطر را برای جامعه هنری ایران به صدا درآورد، چراکه باتوجه به وضعیت نامطلوب اقتصادی و همچنین تعطیلی‌های کرونایی انتظار می‌رود شرایط برای سوءاستفاده‌های اینچنینی بیش از پیش فراهم شود.

این خطر تنها خانواده تئاتر ایران را تهدید نمی‌کند، بلکه هنرمندان حوزه موسیقی (به‌دلیل کم‌درآمد بودن) نیز در معرض استفاده‌های سوء فرصت‌طلبان قرار دارند.
البته معترضان به نحوه برگزاری این تجمع معتقدند به‌بهانه مخالفت با انگیزه‌های ناصواب برگزارکنندگان، نمی‌توان چشم بر اصل مطلب بست و وضعیت بحرانی هنرمندان را نادیده گرفت؛ بنابراین از وزارت کار و ارشاد انتظار دارند با حرکتی ضربتی به حمایت از اهالی فرهنگ و هنر بشتابد تا شاید این فضای مسموم برچیده شود.


چاپ