گزارش صمت از وضعیت استقبال مخاطبان از نمایش‌های روی صحنه در آستانه برگزاری جشنواره تئاتر فجر

گیشه تئاتر در سوگ رخدادهای تلخ

با نزدیک شدن به روزهای برگزاری سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، این روزها تماشاخانه‌های تهران میزبان نمایش‌های مختلفی است تا در فصل زمستان روزهای شلوغی را تجربه کنند.

به گزارش صمت، با شروع فصل زمستان بسیاری از گروه‌های نمایشی اجراهای جدیدی روی صحنه بردند. اجراهایی که همزمان با وقوع حوادث ناگوار در کشور باعث شد بسیاری از آنها نتوانند در جذب مخاطب موفق باشند.
 با این اوصاف نمایش‌هایی که این شب‌ها روی صحنه هستند امیدوارند بتوانند تا یک ماه آینده که جشنواره تئاتر فجر آغاز می‌شود بتوانند در گیشه مخاطبان خودشان را جذب کنند.
حدود ۲۰ اثر نمایشی با حضور بیش از سی هنرمند پیشکسوت و چهره‌های محبوب مردمی در تالارهای نمایشی تهران روی صحنه است.
در نمایش‌هایی که این روزها به روی صحنه آمده‌اند، می‌توان نام‌هایی را مشاهده کرد که هر کدام مخاطبان و علاقمندان خاص خود را دارند، کارگردانانی همچون، قطب‌الدین صادقی، منیژه محامدی، سهراب سلیمی، محمدحسن معجونی و... البته بازیگران شناخته‌شده‌ای همچون ایرج راد، محمد نادری، سارا بهرامی، پژمان جمشیدی، بانیپال شومون و... که می‌توانند به صحنه‌های تئاترهای دولتی و خصوصی شهر تهران رونقی دوباره دهند.
با توجه به تلاقی اجراهای نمایش‌های روی صحنه با برگزاری جشنواره تئاتر فجر این پرسش را از کارگردان‌های برخی از نمایش‌ها مطرح کردیم که چه تاثیری بر میزان مخاطبان آنها در این روزها می‌گذارد.

نمایش‌های پرمخاطب ضرر نمی‌کنند
کوروش شاهونه کارگردان نمایش «مانستر» که این روزها در پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه رفته است با اشاره به اجرای این نمایش به خبرنگار صمت گفت: این نمایش بعد از ماه‌ها تحقیق و پژوهش بر نحوه بیماری اسکیزوفرنی و تاثیرهای آن با داستانی پیرامون این موضوع روی صحنه رفته است.
شاهونه با بیان اینکه برگزاری جشنواره تئاتر فجر هیچ لطمه‌ای بر میزان مخاطب این نمایش وارد نکرده است گفت: مخاطبان این نمایش به دلیل آنکه تبلیغات ما بیشتر دهان به دهان بوده است متفاوت هستند و کسانی که به دیدن این اثر می‌آیند لزوما نمی‌توان گفت که از جشنواره و نمایش‌های آن باز می‌مانند.
وی با استقبال از نمایش «مانستر» گفت: استقبال از نمایش تا امروز خیلی خوب بوده است و به نظر می‌رسد مخاطب از کارهای متفاوت با فضاهای متفاوت استقبال می‌کند و تلاش‌های گروه ما روی صحنه نتیجه خودش را در این شب‌ها دریافت می‌کند.
او با بیان اینکه داستان این نمایش پایه پژوهشی دارد و درباره اختلال اسکیزوفرنی است و براساس یک واقعیت اجتماعی شکل گرفته است، در ادامه افزود: طرح کلی که در ذهن داشتم را با حمیدرضا اسدزاده مطرح کردم و شروع به نگارش نمایشنامه کردیم.
 در این راستا آقای اسدزاده موقعیت، کاراکتر و شخصیت‌های نمایشنامه را نوشت و پس از آن من بازنویسی بر متن انجام دادم و موقعیت‌هایی را به آن اضافه کردم.
او ضمن اشاره به اینکه تمرینات این نمایش حدود ۳ ماه به صورت فشرده انجام شد، درباره سبک و فضای اجرایی این نمایش اظهار کرد: «مانستر» یک تئاتر تجربی و قصه‌گوست و از دل یک اتفاق واقعی بیرون آمده است. بازیگران این نمایش تمرینات بدن و بیان بسیاری داشتند و ریحانه رضی از یک سال و نیم پیش پژوهش‌هایی را بر معلولان آغاز کرده و تمرینات بسیاری را در این زمینه پشت سر گذاشته است.
 فرم و داستان این نمایش بر یک خط جلو می‌رود که هیچکدام از هم پیشی نمی‌گیرند و این مسئله در روند تمرینات بسیار سخت و دشوار بود.
شاهونه با بیان اینکه سجاد افشاریان از این اثر حمایت کرده است گفت: اگر حضور سجاد افشاریان و شرکتی که به جهت حمایت از جوانان تئاتر ایران راه انداخته است نبود شاید این اثر به اجرا نمی‌رسید.
افشاریان یک هنرمند دغدغه‌مند و باهوش است که با مشورت‌هایی که در اجرا و تبلیغات و روند تولید یک نمایش می‌کند می‌تواند به رشد آن اثر در گیشه کمک کند. حضور او در مقام تهیه‌کننده به بسیاری از جوانان این عرصه دلگرمی می‌دهد.

تاثیر رخدادهای اجتماعی بر میزان مخاطب
امیرموسی کاظمی کارگردان نمایش ۱۴/۳ که این شب‌ها در تماشاخانه هامون به روی صحنه رفته است در گفت‌وگو با روزنامه صمت و در پاسخ به این پرسش که همزمانی اجراهای دی و بهمن با رویدادهایی همچون جشنواره تئاتر فجر چه تاثیری بر جذب مخاطب می‌گذارد گفت: این موضوع تنها معطوف به جشنواره تئاتر فجر نیست و حتی در سینما هم شاهد هستیم که برگزاری جشنواره فیلم فجر بر فیلم‌های اکران شده در آن بازه زمانی تاثیر می‌گذارد و موجب کاهش مخاطبان فیلم‌های اکران شده می‌شود.
 طبیعی است که در روزهای برگزاری جشنواره تئاتر فجر نیز این تاثیرها را در میزان استقبال مخاطبان داشته باشیم.
کاظمی در ادامه گفت: البته در این روزها که نزدیک به برگزاری جشنواره تئاتر فجر هستیم اجرای یک نمایش ریسک به حساب نمی‌آید اما همزمانی اجراهای صحنه‌ای با اجراهای جشنواره تئاتر فجر برای گروه‌های نمایشی ریسک است.
کاظمی در ادامه افزود: به دلیل ضعیف شدن جشنواره تئاتر فجر در سال‌های گذشته دیگر آن شور و حرارتی که پیشتر از این رویداد تئاتری سراغ داشتیم وجود ندارد و همین موجب شده است مخاطبان کمتر به این رویداد توجه کنند اما با این حال به دلیل حضور گروه‌های مختلف تئاتری و کنجکاوی‌هایی که علاقه‌مندان به تئاتر دارند همزمانی یک اجرا خارج از جشنواره می‌تواند کاملا در سایه برگزاری آن نادیده گرفته شود.
وی با اشاره به اتفاق‌هایی که در چند ماه گذشته در کشور رخ داده است و تاثیر آن بر روند کلی عرصه نمایش گفت: اتفاق‌های تلخی در این چند ماه گذشته رخ داده است که هر کدام از این اتفاق‌ها می‌تواند تاثیر منفی بر میزان جذب مخاطب داشته باشد. وقایع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی این روزهای ایران بر روحیه جمعی مردم تاثیر می‌گذارد. از گرانی بنزین و شهادت شهید سلیمانی تا سقوط هواپیمای مسافربری همگی جزئی از اتفاق‌های تلخی است که باعث شده میزان مخاطبان نمایش‌های روی صحنه در مقاطعی افت کند.
این فعال رسانه‌ای که سابقه سردبیری روزنامه‌های مختلفی را در کارنامه خود دارد با اشاره به تعطیلی نمایش‌ها در روزهای گذشته گفت: به دلیل اتفاق تلخ سقوط هواپیما بسیاری از نمایش‌ها به احترام جانباختگان این حادثه نمایش خود را تعطیل کردند اما اگر تعطیل هم نمی‌کردند باز هم مردم روحیه حضور و تماشای نمایش‌ها را نداشتند و به نظر می‌رسد تئاتر به دلیل آنکه یک هنر مردمی است و ارتباط مستقیم حسی با آنها برقرار می‌کند بیشتر از سایر هنرها تحت تاثیر رخدادهای تلخی است که در جامعه پیرامونش می‌افتد.

به سراغ مخاطبان جدید برویم
سام بهشتی مدیر روابط عمومی پردیس تئاتر شهرزاد در گفت‌وگو با صمت با بیان اینکه برگزاری جشنواره تئاتر و فیلم فجر بر نمایش‌های صحنه‌ای تاثیر منفی می‌گذارند گفت: بسیاری از نمایش‌های روی صحنه در روزهای برگزاری جشنواره فیلم و تئاتر فجر متاثر از این رویدادها مخاطبان خود را از دست می‌دهند.
 در واقع به دلیل آنکه جامعه هدف مخاطبان آثار نمایشی در سطح شهر تهران محدود به افرادی است که به این حوزه علاقه‌مند هستند، طبیعی است که با شروع رویدادهایی همچون جشنواره تئاتر و فیلم فجر بسیاری از مخاطبان به تماشای آثار حاضر در این رویداد می‌روند.
بهشتی در ادامه گفت: به دلیل تلاقی روزهای برگزاری جشنواره تئاتر و فیلم فجر شاهد کاهش شدید مخاطب اجراهایی هستیم که خارج از جشنواره‌ها روی صحنه می‌روند. به نظرم باید در این بازه‌های زمانی تمهیداتی اندیشیده شود تا اجراهایی که در این روزها نتوانستند مخاطب جذب کنند در ادامه اجراهای خود بتوانند این خلأ را جبران
 کنند.
وی با اشاره به اجراهایی که مخاطبان بیشتری دارند گفت: اجراهایی که با استقبال مخاطبان روبه‌رو باشد طبیعی است که حتی برگزاری جشنواره تئاتر فجر هم روی آن نمی‌تواند تاثیرگذار باشد.
وی با بیان اینکه می‌توان با برنامه‌ریزی بهتر مخاطبان بیشتری را به سالن‌های نمایش آورد گفت: مخاطبان بالقوه‌ای در عرصه نمایش وجود دارند که از افراد مختلف جامعه هستند و به هنر نمایش علاقه‌مندند. اگر با برنامه‌ریزی و تبلیغات مناسب این دسته از افراد که کمتر به سالن نمایش می‌آیند به دیدن تئاترهای روی صحنه بروند طبیعی است که حتی در روزهای برگزاری جشنواره تئاتر و فیلم فجر نیز با بحران مخاطب روبه‌رو نخواهیم شد.

چه نمایش‌هایی روی صحنه هستند؟
 قطب‌الدین صادقی از ۲۱ آذر ساعت ۲۰ نمایش «چنور» را در سالن چهارسو مجموعه تئاترشهر روی صحنه دارد. این نمایش نوشته و کار قطب‌الدین صادقی است و فرشید گویلی در آن ایفای نقش می‌کند.
 محمد نادری، آیلار نوشهری، مهوش افشارپناه، نسترن پیکانو، فرناز رهنما، محمد اسکندری و نسترن باقرزاده بازیگران نمایش «سقوط در کوه مورگان» به کارگردانی منیژه محامدی هستند. این اثر نمایشی نوشته آرتور میلر با ترجمه منیژه محامدی و مریم غیورزاده است که از ۴ دی ساعت ۱۹: ۳۰ در سالن قشقایی مجموعه تئاترشهر اجرا می‌شود.
 سالن استاد جوانمرد خانه تئاتر از ۴ دی‌ماه ساعت ۱۹: ۳۰ میزبان نمایش «آقای اشمیت کیه؟» اثر سباستین تیری با ترجمه شهلا حائری و کارگردانی سهراب سلیمی است و ایرج راد، شهره رعایتی، میثم رازفر و سینا خدابخشی در این اثر نمایشی ایفای نقش می‌کنند.
 نمایش «کریملوژی» نوشته مهران رنج‌بر به کارگردانی رضا بهرامی و ایفای نقش مجید رحمتی پیشتر اجراهای موفقی در مجموعه تئاترشهر داشته است. اما این بار این نمایش به تهیه‌کنندگی نوید محمدزاده از ۱۵ دی ساعت ۱۸ در تئاتر هامون روی صحنه آمده است.
 «بیگانه در خانه» اثر جدید نمایشی از محمد مساوات است که از اول دی ماه ساعت ۱۵ و ۱۸: ۳۰ در تئاتر مستقل تهران روی صحنه است. رومینا مومنی و محمد علی محمدی بازیگرانی هستند که در این نمایش مساوات را همراهی می‌کنند.
 سالن شماره یک تماشاخانه سپند از ۱۳دی ساعت ۱۶: ۳۰ میزبان نمایش «محرمانه» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی سیدمحسن میرهاشمی است. بازیگران این نمایش حسین رفیعی، السا فیروزآذر، جمال فوادیان، مقداد کامیاب اسلامی، افشین قدیمی و سید محسن میرهاشمی هستند.
 نسخه چهارم نمایش «آشپزخانه» نوشته آرنولد وسکر با ترجمه امیرحسین بیات، کارگردانی محمدحسن معجونی و دراماتورژی مهدی چاکری دی و بهمن ماه ساعت ۲۱ در سالن ارکیده پردیس تئاتر شهرزاد اجرا می‌شود.
 سالن گلایل پردیس تئاتر شهرزاد ساعت ۱۸ همچنان پذیرای نمایش «هر کسی یا روز می‌میرد یا شب، من شبانه‌روز» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی سجاد افشاریان است.
بازیگران این نمایش سجاد افشاریان، مرتضی درویش زاده، سعید زارعی، نیکو بستانی، گیلدا ویشکی، نیما خطیب شاد، نگار قربانی، منصوره بنی احمد، هانی صادقی، جواد اصغری، محمد رحمانیان، اشکان غلامی و دیانا حق‌شناس هستند.
 نمایش «مانستر» نوشته کوروش شاهونه و حمیدرضا اسدزاده با طراحی و کارگردانی کوروش شاهونه از ۸ دی ساعت ۱۸ در سالن صنوبر پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه است و بازیگران این نمایش ابراهیم ناییج، علی حسین‌زاده، ریحانه رضی هستند و این اثر با صدای لیلی رشیدی و سجاد افشاریان اجرا می‌شود.
 نمایش «۱۴/۳» به نویسندگی و کارگردانی امیرموسی کاظمی از ۱۶ دی تا ۱۱ بهمن ساعت ۱۹: ۳۰در تماشاخانه هامون روی صحنه می‌رود. حسین کشفی اصل، مینا شجاعیان، سوده ازقندی و پانته آ مهدی نیا در این نمایش به ایفای نقش 0می‌پردازند.
«۱۴/۳» نخستین تجربه کارگردانی تئاتر امیرموسی کاظمی پس از ۲۰ سال فعالیت روزنامه‌نگاری است. او که سردبیری مجلات چلچراغ و همشهری جوان و روزنامه‌های مغرب، بهار، صبا، امتیاز و … را در کارنامه خود دارد، در این نمایش به نقد تنوع‌طلبی مردان در روابط عاطفی پرداخته است.


چاپ