کدخبر: 30912

حمل ریلی مهم‌ترین زیرساخت معدنی

حمل‌ونقل به عنوان یکی از زیرساخت‌های مهم بخش معدن چندی است که مورد توجه قرار گرفته اما سرعت اجرای خطوط حمل‌ونقل باری بسیار کند است.

در حالی که ایران کشوری با ذخایر قابل توجه معدنی در سنگ‌آهن، مس و زغال‌سنگ است و از طرف دیگر یک میلیون و ۶۰۰ هزار کیلومتر وسعت دارد، منطقی‌ترین و معقول‌ترین راه حمل می‌تواند حمل‌ونقل ریلی باشد.
به این نکات، اضافه کنیم که در طرح جامع معادن سنگ‌آهن، مس و زغال‌سنگ توجه جدی به موضوع حمل‌ونقل نشده است. این در حالی است که ساخت پروژه‌های جدید صنایع معدنی در حاشیه دریاهای آزاد ایران دیده شده و حمل خوراک و مواد اولیه سنگین معدنی برای این صنایع از مرکز کشور به بنادر جنوبی از طریق کامیون و جاده بسیار هزینه‌بر خواهد بود. اگرچه انرژی و سوخت ارزان در ایران جزو مزیت‌ها به شمار می‌رود با این حال هیچ منطق اقتصادی قبول نمی‌کند حمل ریلی را بر حمل جاده‌ای ترجیح دهیم. در حقیقت، باوجود انرژی ارزان در ایران، هزینه‌های گزاف حمل‌ونقل یکی از چالش‌های جدی تولید موادمعدنی و صادرات آن به شمار می‌رود و تولید رقابتی در ایران را از ما می‌گیرد.
کارشناسان معتقدند با اینکه توسعه خطوط ریلی در ایران پس از انقلاب خوب بوده، سهم‌شان در انتقال مواد معدنی نسبت به جاده‌ها هنوز همان ۳۰ به ۷۰ است. این چالش را در کشورهای توسعه‌یافته معدنی با اولویت دادن به توسعه خطوط ریلی حل کرده‌اند و هم‌اکنون بخش عمده‌ای از حمل‌ونقل مواد معدنی در کشورهایی مانند چین، استرالیا و امریکا از خطوط ریلی انجام می‌شود.
البته گاه خطوط ریلی از شهرهای معدنی می‌گذرد اما ساخت خطوط ریلی از شهرها تا محل معادن معطل مانده و بر سر قبول هزینه‌کرد ساخت خط‌آهن بین شرکت‌های معدنی و راه‌آهن بحث و چالش است و سعی می‌شود تا جایی که امکان دارد این هزینه را برعهده شرکت‌های معدنی واگذارند در حالی که یک معدن اگر تازه‌کار باشد در بدو امر با سرمایه‌گذاری‌های سنگینی روبه‌رو است که توان هزینه کردن در بخش‌های زیرساخت که طبق قوانین برعهده نهادهای دولتی است را از آنان می‌گیرد. اگر از عمر شرکت معدنی هم گذشته و به سودآوری رسیده باشد به این معنی است که سال‌ها از طریق جاده مواد معدنی را حمل کرده و درآمدی که می‌توانست با حمل‌ونقل ریلی صرفه‌جویی کند را به حمل‌ونقل جاده‌ای اختصاص داده است.
از طرف دیگر، حمل مواد معدنی از طریق جاده‌ها صرف نظر از افزایش تصادف‌های جاده‌ای، موجب وارد شدن خسارت به جاده‌ها شده و استهلاک جاده‌ها را افزایش می‌دهد و نوسازی این جاده‌ها دوباره به چالش دیگری میان شرکت‌های معدنی و وزارت راه و شهرسازی تبدیل می‌شود. این چرخه ادامه دارد تا جایی که اراده‌ای پیدا شود و برای اجرا و ساخت خط ریلی تصمیم قاطعانه‌ای بگیرد مانند آنچه در گشایش ۲ کارخانه گندله‌سازی و کنسانتره‌سازی در منطقه سنگان رخ داد. نکته‌ای که در خبرها مغفول ماند این بود که قطعه نخست مسیر گناباد به یونسی به طول ۵۵ کیلومتر و با مبلغ ۶۳ میلیارد تومان در راستای پروژه راه‌آهن شرق کشور که از سمت زاهدان آغاز شده و با حضور جهانگیری در گشایش ۲ کارخانه گندله‌سازی و کنسانتره‌سازی سنگان به طور ویدئوکنفرانس کلید خورد. کل پروژه راه‌آهن شرق کشور که از سمت زاهدان آغاز و به خط ریلی یونسی وصل می‌شود و تا مشهد ادامه دارد، به طول حدود ۸۰۰ کیلومتر بوده و بیش از ۸۰۰ میلیون تومان نیاز است تا این پروژه به بهره‌برداری برسد و با اینکه این پروژه در بودجه ۹۶ لحاظ نشده بود با کمک رئیس و اعضای هیات‌رئیسه مجلس، در ردیف بودجه ۹۶ قرار گرفت. در این راستا، جهانگیری نیز در همین برنامه افتتاحیه اعلام کرد در ابتدا تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز منطقه سنگان باید راه‌آهن خواف-هرات هر چه زودتر کامل شود تا در آینده محور مهم توسعه ریلی بین شرق و غرب باشد. علاوه‌بر این، چین و هند با افغانستان و آسیای میانه به هم متصل می‌شوند. در ادامه، سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های دولت، بندر چابهار نیز قرار بود به کانون صادرات تبدیل شود تا محصولات تولیدی معادن سنگ‌آهن افغانستان نیز از این بندر صادر شود. ساخت خط ریل چابهار تا زاهدان نیز در حال اجراست.
در این باره محمد شریعتمداری، وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز بر ایجاد ۱۱۰ میلیون تن ظرفیت انتقال کالا در ریل کشور تاکید کرد؛ این یعنی ظرفیت حمل‌ونقل کالا از این طریق باید ۵ برابر شود. این ظرفیت اقتصادی می‌تواند در محروم‌ترین شهرهای کشور تحول اقتصادی شایانی ایجاد کند.
محبوبه ناطق - روزنامه نگار

روزنامه امروز

tejaratb.png

sanatp.png

نرخ طلا و سکه - امروز

logo-samandehi
الو وزیر