کدخبر: 25759

نیازمند طراحی سیستم تولیدی پویا هستیم

در سیستم تولید ما همواره خلأهایی وجود دارد که رفع این معضل نیازمند بررسی و کالبدشکافی دقیق است. معضلات تداوم یافته این بخش موجب شده همواره بخش تولید رنجور باشد بنابراین اگر به دنبال دستیابی به رشد و رونق اقتصادی هستیم لازم است ابتدا این معضلات را شناخته و سپس برای برطرف کردن آنها اقدامات لازم را انجام دهیم.

نظام تولید در کشور ما نیازمند حمایت است و معتقد هستم بخش تولید از یک سو از واردات بی‌رویه هراس دارد و از سوی دیگر به دلیل هزینه‌ها و قیمت تمام شده بالا قدرت رقابت در بازارهای بین‌المللی را ندارد. اگر صنایع کشور را به دو دسته صنایع بزرگ و کوچک طبقه‌بندی کنیم درباره گروه نخست باید گفت امروز واحدهای بزرگ ازجمله پتروشیمی، سیمان و فولاد از امتیازهای ویژه‌ای همچون سوخت ارزان یا بهره‌برداری از منابع به طور رایگان، بهره‌مند هستند به نحوی که این واحدها می‌توانند با استفاده از سوبسیدها در بازارهای بین‌المللی فعالیت کنند. اما اگر به پتروشیمی با قیمت بین‌المللی خوراک بدهیم و سوخت واحدهای سیمان نیز با نرخ بین‌المللی تامین شود دیگر این صنایع نمی‌توانند در بازارهای بین‌المللی مزیت صادراتی داشته باشند. در این بین تنها چیزی که می‌ماند بنگاه‌های کوچک و متوسط است، این صنایع به این دلیل که از سوبسید ویژه‌ای برخوردار نیستند، امکان صادارت ندارند. البته بررسی وضعیت بنگاه‌های کوچک و متوسط در مقایسه با سایر کشورها بیانگر این واقعیت است که هزینه سوخت، برق و نیروی کاری ارزان‌تر است. با این حال بنگاه‌های کوچک و متوسط به مرحله صادرات محصول نرسیده‌اند بنابراین باید این مسئله را با دقت واکاوی کرد تا مشخص شود چرا صنایع کوچک و متوسط ما نمی‌توانند رشد کنند. سیستم تولید ما به‌ویژه در صنایع کوچک و متوسط، امکان تولید کالای رقابتی ندارد. اگر برای واحدهای تولیدی راکد و نیمه‌تعطیل منابعی را به‌عنوان کمک در نظر بگیریم، می‌بینیم که در بیشتر مواقع آن منابع تنها به شکل مسکن عمل می‌کنند زیرا به‌طور مثال واحدی که به مدت ۱۰ سال فعالیت نمی‌کرده است با گرفتن وام، فعال و ۶ماه بعد دوباره تعطیل می‌شود. به این ترتیب می‌بینیم که با کمک و ارائه سوبسید به واحدهای تولیدی راکد، مشکلی حل نخواهد شد. در زمینه حمایت از بنگاه‌های تولیدی هم قرار بود وام‌های ارزان‌قیمتی به بنگاه‌ها داده شود، بگذریم که در عمل وام‌ها خیلی ارزان هم نشد اما همه تلاش‌ها این بود که بنگاه‌ها بتوانند بازار فروش داشته باشند و کالایی را تولید کنند که بتواند در همه بازارها رقابت کند، حال اینکه بازار فروش داخلی یا خارجی باشد خود بحث مفصلی است. اما از آنجایی که سیستم تولید ما رنجور است و از مریضی رنج می‌برد، مسکن‌ها نمی‌تواند مریضی اصلی را معالجه کند. برای حل این مشکل باید گفت در وهله نخست وقتی به نقاط خرد اقتصاد بر می‌خوریم، می‌بینیم که بیشتر موضوعات به اقتصاد کلان برمی‌گردد. اینکه بنگاه‌های ما فاقد بهره‌وری لازم هستند، سیستم تولیدی ما متکی به بانک‌هاست و به طور عمده برای تامین منابع خود بانک محور است، چیزی نیست که کسی بتواند منکر شود. بنگاه‌ها به بانک‌هایی متکی هستند که سیستم سالمی ندارند. بنابراین از یک طرف تامین منابع مالی برای تولیدکننده گران تمام می‌شود و از طرف دیگر بانک‌ها به‌عنوان بنگاه به دلیل تورم بیش از ۴۰ ساله در کشور نمی‌توانند تسهیلات ارزان‌تری ارائه دهند. این بن‌بست‌ها نشان می‌دهد که ما در حوزه اقتصاد کلان مشکل داریم و به نظر می‌آید نباید خیلی در اقتصاد خرد دنبال راه‌حل بگردیم. در این بین ساده‌ترین جواب این است که بگوییم مشکل اصلی اقتصاد ما وابستگی به نفت است؛ هر چند این مسئله هم کمرنگ نیست اما همه جواب نیست. برای پاسخ به این پرسش که با واحدهای تولیدی تعطیل و نیمه تعطیل چگونه برخورد کنیم، باید برگردیم و بار دیگر موضوع را بررسی کنیم و جواب را در حوزه اقتصاد کلان پیدا کنیم. به طور قطع باید یک سیستم تولید پویا و بهره‌ور طراحی کنیم که مصون از تکانه‌های بیرونی و داخلی باشد، همچنان واحدهای تولیدی ما با مشکل روبه‌رو هستند.
اگر منابعی در اختیار هست، نباید این منابع به واحدهای راکد و نیمه راکد با هدف بازگشت به چرخه اقتصاد تزریق شود زیرا این منابع برای واحدهایی که به مرحله تعطیلی رسیده‌اند مانند یک مسکن و به شکل مقطعی عمل می‌کند بنابراین لازم است سرمایه‌ها در بخش‌های جدید صرف شوند که بازده بیشتری دارند و نسبت به سوددهی آنها اطمینان خاطر وجود دارد. بهتر است این منابع را صرف اقتصاد کلان کرد و این حوزه را سر و سامان داد. بنابراین باید از رفتار مسکن‌گونه و مقطعی فاصله بگیریم.


مجیدرضا حریری/نایب‌رییس اتاق بازرگانی ایران و چین

روزنامه امروز

ویژه‌نامه نوروز ۱۳۹۶

ویژه‌نامه نوروز ۱۳۹۵

tejaratb.png

sanatp.png

نرخ طلا و سکه - امروز

الو وزیر